Cofio'r Holocost yng Nghymru

cofio'r holocost
Image caption Bydd digwyddiadau ym Mangor a Chaerdydd i nodi'r diwrnod

Bydd y Prif Weinidog Carwyn Jones yn ymuno â gwasanaeth coffa cenedlaethol ar gyfer y rheini a ddioddefodd yn yr Holocost a hil-laddiadau eraill.

Fe fydd Gwasanaeth Diwrnod Cofio'r Holocost - a drefnir ar y cyd gan Lywodraeth Cymru a Chyngor Caerdydd yn Neuadd y Ddinas, Caerdydd - yn un o ddigwyddiadau'r dydd ar draws Cymru.

Diwrnod Cofio'r Holocost yw'r diwrnod coffa rhyngwladol ar gyfer y rheini a ddioddefodd yn yr Holocost a hil-laddiadau eraill. Mae'r diwrnod yn anrhydeddu'r rhai a oroesodd ac yn cofio'r rhai a gollodd eu bywydau. Thema'r cofio eleni yw 'Teithiau'.

'Dyletswydd i gofio'

Dywedodd y Prif Weinidog: "Dyma'r diwrnod y byddwn ni'n cofio'r miliynau o bobl a laddwyd ac a oroesodd yr Holocost a hil-laddiadau eraill, ac yn herio casineb ac erledigaeth yn y byd heddiw.

"Y thema eleni yw 'Teithiau'. Mae profiad y rheini sydd wedi dioddef yn sgil y fath erchyllterau yn llawn teithiau dan orfod, trybini ac alltudio i unigolion, teuluoedd a hyd yn oed cymunedau cyfan.

"Mae'n rhaid i ni sicrhau nad yw'r digwyddiadau yn mynd yn angof o un genhedlaeth i'r llall fel nad yw'r erchyllterau hyn yn cael eu hailadrodd.

"Rwy'n falch o ymrwymo Cymru eto i'r weithred hon o gofio. Mae dyletswydd arnom i gadw hanes yn fyw. Gyda'n gilydd dylem symud tuag at gymdeithas fwy teg a goddefgar."

Kindertransport

Bydd y Prif Weinidog yn gwneud darlleniad ac yn gosod torch. Hefyd bydd torchau'n cael eu gosod gan y Cynghorydd Lynda Thorne, ar ran Arweinydd Cyngor Caerdydd Heather Joyce, Mr. Saleem Kidwai OBE, Ysgrifennydd Cyffredinol Cyngor Mwslimiaid Cymru a Mrs. Doris Moritz, Cyngor Cynrychioli Iddewon De Cymru.

Heini Gruffudd, yr awdur a'r ieithydd o Abertawe, yw prif siaradwr y digwyddiad eleni. Bydd yn trafod tynged ei deulu Almaenig Iddewig yn yr Almaen o dan y Natsïaid.

Bydd y seremoni hefyd yn coffáu 75 mlynedd ers i'r Kindertransport ddod i Brydain. Daeth tua 10,000 o blant, Iddewon yn bennaf, i Brydain i ddianc rhag y gyfundrefn Natsïaidd.

Bydd pobl yng Ngwynedd yn ymuno a miloedd o wahanol genhedloedd y byd i gofio Diwrnod Coffau'r Holocost gyda gwasanaeth yn Ystafelloedd Cledwyn Prif Adeilad y Celfyddydau, Prifysgol Bangor.

Dywedodd Cadeirydd Cyngor Gwynedd, y Cynghorydd Huw Edwards: "Mae croeso i bawb fynychu'r gwasanaeth yn Ystafell TCR3, Prifysgol Bangor, gan ymuno a miloedd o bobl drwy'r byd i gofio'r gorffennol a gosod seiliau ar gyfer byd diogel a theg i'r dyfodol."

Ychwanegodd yr Athro Jerry Hunter, Dirprwy Is-Ganghellor Prifysgol Bangor: "Mae'n anrhydedd i ni fel Prifysgol gael cynnal digwyddiad o'r fath bwys a'r Diwrnod Coffau'r Holocost blynyddol."

Cynhelir y Gwasanaeth yn Ystafelloedd Cledwyn Prif Adeilad y Celfyddydau, Prifysgol Bangor am 10.30am ddydd Llun Ionawr 27.