Comisiynydd yn galw am graffu ar ddefnydd o'r iaith

Meri Huws
Image caption Mae Meri Huws wedi gofyn i ddau bwyllgor seneddol graffu ar gasgliadau'r adroddiad ar ieithoedd lleiafrifol

Mae Comisiynydd y Gymraeg wedi ysgrifennu at ddau bwyllgor yn San Steffan yn gofyn iddyn nhw gynnal ymchwiliad i'r ffordd mae Llywodraeth y DU yn hybu a hwyluso defnydd o ieithoedd lleiafrifol.

Roedd adroddiad diweddar gan Gyngor Ewrop wedi codi pryderon am ostyngiad yn nifer y siaradwyr Cymraeg yng nghadarnleoedd yr iaith a ddaeth i'r amlwg yng Nghyfrifiad 2011, yn ogystal â'r diffyg gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol ar gael yn y Gymraeg.

Pwrpas yr adroddiad oedd edrych ar sut mae Siarter Ewropeaidd ar Ieithoedd Lleiafrifol yn cael ei gweithredu mewn gwledydd ar draws Ewrop.

Er mai'r llywodraethau datganoledig sy'n gyfrifol am weithredu'r siarter yn eu gwledydd eu hunain, Llywodraeth San Steffan sydd â'r cyfrifoldeb yn y pen draw o dan ddeddfau rhyngwladol.

Nawr mae Meri Huws wedi ysgrifennu at gadeiryddion y Cyd-Bwyllgor Hawliau Dynol a'r Pwyllgor Materion Cymreig yn gofyn iddyn nhw edrych yn fanwl ar ganfyddiadau adroddiad Siarter Ewropeaidd ar Ieithoedd Lleiafrifol.

'Esgeuluso'

Dywedodd: "Mae'r adroddiad yn nodi pryder nad yw'r llywodraeth yn cymryd ei dyletswyddau a'i hymrwymiadau o dan y gyfraith ryngwladol o ddifrif o safbwynt hybu ieithoedd rhanbarthol a lleiafrifol y D.U.

"Mae'r siarter yn cynnwys ymrwymiadau pwysig o ran hybu a hwyluso defnydd o ieithoedd lleiafrifol, gan gynnwys y Gymraeg.

"Yn absenoldeb craffu gan wleidyddion, mae perygl i ymrwymiadau'r llywodraeth ac argymhellion y pwyllgor gael eu hesgeuluso. Er mwyn sicrhau bod y gwaith yn cael ei gymryd o ddifrif yn y dyfodol, rwyf wedi galw ar y pwyllgorau i graffu ar y gwaith."

Pan gafodd yr adroddiad ei gyhoeddi, dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod wedi "cymryd camau positif" i amddiffyn yr iaith Gymraeg.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.