Ambiwlans: Amseroedd ymateb gwaeth

Ambiwlans Image copyright BBC news grab
Image caption Cyrhaeddodd y Gwasanaeth Ambiwlans y nod ym mis Hydref am y tro cyntaf ers Mai 2012

Mae ffigyrau diweddaraf yn dangos dirywiad pellach yn amseroedd ymateb Gwasanaeth Ambiwlans Cymru.

Yn ystod mis Rhagfyr fe wnaeth y gwasanaeth ymateb i 57.6% o'r galwadau mwyaf brys (Categori A) o fewn wyth munud.

Targed Llywodraeth Cymru yw ymateb i 65% o alwadau o'r fath o fewn yr amser yna.

Mae hynny'n sylweddol waeth nag ym mis Tachwedd lle cafwyd ymateb o fewn yr amser i 63.2% o alwadau.

Mae Llywodraeth Cymru wedi amddiffyn perfformiad y gwasanaeth, gan ddweud bod yr amseroedd ymateb yn well yn gyfer Rhagfyr 2013 o'i gymharu â'r un mis y flwyddyn flaenorol.

Maen nhw hefyd wedi dweud nad oes llawer o dystiolaeth fod y targed yn un sy'n darparu'r canlyniadau gorau i gleifion beth bynnag.

Mwy o alwadau

Dros fis Rhagfyr fe gafwyd 37,323 o alwadau 999 i'r Gwasanaeth Ambiwlans - 8.6% yn uwch na mis Tachwedd 2013, ond 2.1% yn llai nag yn Rhagfyr 2012.

O'r rhain roedd 14,705 yn alwadau Categori A (lle mae bywyd yn y fantol). Mae'r ffigwr 10.8% yn uwch na Thachwedd 2013 ond 5.5% yn llai na Rhagfyr 2012.

Cafodd 62.6% o alwadau Categori A ymateb o fewn 9 munud, 67.9% o fewn 10 munud, 83.6% o fewn 15 munud a 91.9% o fewn 20 munud.

Ym mis Hydref y llynedd fe wnaeth y gwasanaeth lwyddo i daro targed Llywodraeth Cymru am y tro cyntaf ers 17 mis, ond maen nhw wedi methu'r nod eto ddwywaith ers hynny.

'Cylch dieflig'

Roedd y gwrthbleidiau'n feirniadol iawn, a dywedodd llefarydd y Ceidwadwyr Cymreig ar iechyd, Darren Millar AC:

"Mae hwn yn gwymp pryderus arall mewn cyfnod lle mae oedi ambiwlansys Cymru eisoes o dan y chwyddwydr.

"Dyw'r ffigyrau'n gwneud dim i liniaru pryderon yn dilyn trasiedïau diweddar yng ngogledd a de Cymru.

"Mae'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol (GIG) o dan Llafur mewn cylch dieflig o argyfwng. Mae blocio gwelyau yn arwain at ambiwlansys yn ciwio, ac mae hynny'n arwain at amseroedd ymateb arafach.

"Mae hynny i gyd yn arwain at lawdriniaethau'n cael eu canslo ac amseroedd aros am driniaeth yn codi.

"Roedd gweinidog iechyd Llafur yn gyflym iawn i ddathlu cyrraedd y nod ddiwedd y llynedd. Nawr mae'n rhaid iddo unwaith eto ymddiheuro i Gymru am y methiant diweddaraf ac egluro beth fydd yn ei wneud i gywiro'r sefyllfa."

'Dirywiad pryderus'

Dywedodd llefarydd Plaid Cymru ar iechyd, Elin Jones AC:

"Dyma fethiant arall i'r Gwasanaeth Ambiwlans.

"Roedd y llywodraeth wedi honni bod y gwasanaeth 'ar seiliau cadarn' ym mis Hydref pan lwyddodd y gwasanaeth i daro'r nod am y tro cyntaf ers 18 mis.

"Ers hynny mae'r dirywiad yn bryderus ac yn awgrymu nad yw gwelliannau wedi digwydd er gwaethaf addewidion y bydden nhw.

"Mae'n bryderus hefyd bod dros 340 o ambiwlansys wedi cymryd dros 30 munud i ymateb i alwad."

'Gadael cleifion i lawr'

Dywedodd Arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig, Kirsty Williams AC:

"Mae'n debyg y bydd y gweinidog yn beio pwysau'r gaeaf, ac mae'n wir bod nifer fawr o alwadau brys, ond y ffaith amdani yw bod amseroedd ymateb ambiwlansys yn wael drwy'r flwyddyn.

"Nid yw ymateb i 65% o alwadau Categori A yn nod uchelgeisiol, ac eto mae Llywodraeth Lafur Cymru yn ei fethu'n gyson.

"Rhaid i'r gweinidog ystyried pam, ar ôl un mis o lwyddiant ym mis Hydref, bod amseroedd ymateb unwaith eto ar i lawr.

"Y ffaith drist yw bod Llywodraeth Lafur Cymru yn gadael cleifion ar draws Cymru i lawr boed hynny'n ofal canser annigonol, amseroedd ymateb ambiwlansys gwael neu amseroedd aros ofnadwy mewn adrannau brys.

"Nid yw Llywodraeth Lafur Cymru yn cynnig gwasanaeth iechyd y mae cleifion yng Nghymru yn ei haeddu."

'Newid mewn galw'

Dywedodd llefarydd ar ran y llywodraeth: "Rydym yn falch o weld fod perfformiad ambiwlans ar gyfer Rhagfyr 2013 yn uwch nag ar gyfer yr un cyfnod yn 2012.

"Fe wnaeth yr Ymddiriedolaeth Ambiwlans wynebu mwy o bwysau ym mis Rhagfyr gyda'r galw yn anodd i'w ragweld ac yn 'sbeicio' gan achosi copaon ar hap yn nifer y cleifion sâl iawn oedd angen ymateb ambiwlans brys."

"Mae'r perfformiad yn destament i waith caled staff parafeddygol ac ambiwlans yr ymddiriedolaeth, sy'n aml yn cael eu beirniadu am fethu â chyrraedd targed sydd ond yn cael ei gefnogi'n wan iawn gan dystiolaeth glinigol fel mesur o'r canlyniadau gorau ar gyfer cleifion."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.