Mwy o barafeddygon yn absennol o'u gwaith achos straen

Ambulances queue outside Wrexham Maelor hospital Image copyright Sarah Easedale
Image caption Mae 'Tina' yn dweud bod pwysau cynyddol ar barafeddygon

Mae BBC Cymru wedi clywed bod y gwasanaeth ambiwlans o dan straen ddifrifol gyda mwy o weithwyr yn absennol o'u gwaith o achos straen.

Mae'r ffigyrau diweddaraf yn dangos bod lefelau salwch yn y gwasanaeth ambiwlans bron dwywaith yn uwch na'r heddlu.

Mae penaethiaid wedi cyfaddef y byddan nhw angen mwy o staff ac yn pryderu y bydd ad-drefnu ysbytai yng Nghymru yn gwneud y broblem yn waeth.

Mae'r olygfa o ambiwlans yn disgwyl tu allan i'r uned frys yn un sydd yn dod yn fwy cyfarwydd. Dydy'r parafeddygon ddim yn gallu mynd a'r cleifion i mewn i'r ysbytai ac yn methu ateb galwadau brys eraill chwaith. Mae hyn yn achosi straen i bawb.

Mae BBC Cymru wedi cyfweld un parafeddyg o ardal Canolbarth a Gorllewin Cymru oedd eisiau aros yn ddienw. 'Tina' yw'r enw ffug rydyn ni wedi defnyddio.

"Cleifion yn gwaethygu"

"Rhwystredigaeth yw e - chi'n gwybod gallech chi fod mas na yn gwneud rhywbeth i helpu pobl a'r cyfan chi'n gwneud yw gwarchod cleifion ar ran yr ysbytai. Dydyn nhw ddim eisiau'r cleifion i ddod trwy'r drysau achos mae e yn cyfri o ran eu ffigyrau nhw.

"Ond allwn ni ddim jest eu gadael nhw. Rydyn ni yn gweld cleifion yn gwaethygu yng nghefn yr ambiwlans a dydyn nhw dal ddim yn gallu mynd i mewn."

Dangosodd Cais Rhyddid Gwybodaeth fod ambiwlansys yn aros yn hirach tu allan i ysbytai a bod mwy o staff ddim yn y gwaith o achos straen. 'Tina ' yw un ohonyn nhw.

"Dw i'n meddwl mai'r pwysau cyson o geisio cyrraedd targedau a'r pwysau o fod rhywle arall pan chi yn trio delio gyda chlaf ydy'r rheswm," meddai.

"Chi ddim yn cael amser i glirio'ch pen rhwng un claf a'r llall. Does dim amser gyda chi i feddwl. Chi jest yn gyson yn mynd o un job i job arall. O'n i yn mynd adref ac o'n i ddim o werth i unrhyw un. O'n i methu gwneud dim, o'n i jest yn gragen."

Mae ffigyrau diweddaraf yn dangos mai'r gwasanaeth ambiwlans sydd efo'r niferoedd uchaf o weithwyr i ffwrdd o'r gwaith yn sâl yn y gwasanaeth iechyd yng Nghymru- cyfradd o 7.53%. 4% yw'r gyfradd gyda'r heddlu.

Iawndal

Mae'r ffigyrau yn cael eu casglu yn ôl yr oriau sydd wedi eu colli. Straen yw'r ail reswm mwyaf cyffredin sydd yn cael eu rhoi am absenoldeb. Yn 2011-12 cafodd 9,667 o oriau eu colli o achos straen. 11,255 o oriau oedd wedi eu colli yn 2012-13.

Mae undebau yn dweud bod y broblem mor wael bod gweithwyr bellach yn ceisio hawlio iawndal. "Rydyn ni wedi cael sawl achos dros y 12 mis diwethaf," meddai Darron Dupre o UNSAIN.

"Yn bendant mae 'na gynnydd yn nifer y parafeddygon a thechnegwyr sydd yn dod aton ni i weld os oes 'na atebolrwydd cyfreithiol ar gael am y ffordd maen nhw'n teimlo."

Mae cynlluniau i gwtogi ar ysbytai a chanoli gwasanaethau yn golygu bod parafeddygon yn wynebu mwy o amser yn teithio ar y ffordd. Gyda newidiadau ar y gweill mae rheolwyr yn derbyn y byddan nhw angen mwy o adnoddau.

Dywedodd Judith Hardisty o Wasanaeth Ambiwlans Cymru: "Mi fydd angen i ni ddarparu fwy o hyfforddiant a dysgu sgiliau newydd i rhai o'n staff fel eu bod nhw'n medru cynnig gofal i'w cleifion am gyfnodau hirach.

"Rydyn ni yn cydnabod os bydd y gwasanaethau yn symud mi fydd angen mwy o weithwyr arnon ni i gefnogi'r newidiadau yma."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.