Adroddiad: 'Angen manteisio ar gwmnïau cydweithredol'

Hen gwmni cyd-weithredol
Image caption Mae cwmnïau cydweithredol wedi ffynnu yng Nghymru ers y 1840au

Mae'n rhaid i Gymru fanteisio ar gwmnïau cydweithredol i sicrhau dyfodol economaidd llewyrchus, yn ôl adroddiad i Lywodraeth Cymru.

Yn ôl yr adroddiad, mae angen i Gymru ddatblygu model busnes cwmnïau cydweithredol a chydfuddiannol er mwyn gwella lles cymdeithasol ac economaidd y wlad, ac mae'n cynnig 25 o argymhellion ar gyfer gwneud hynny.

Cafodd yr adroddiad ei lunio gan Gomisiwn Cwmnïau Cydweithredol a Chydfuddiannol Cymru, dan arweiniad yr Athro Andrew Davies, a'i gomisiynu gan Weinidog Economi Cymru, Edwina Hart.

Dywed Mrs Hart ei bod yn bwriadu gweithredu pob un o'r argymhellion perthnasol.

Bydd yr adroddiad yn cael ei lansio ar safle Accommodation Furniture Solutions yn Abertawe, cwmni cydweithredol a gafodd ei sefydlu gan saith o gyn weithwyr Remploy.

'Achos cryf'

Dywedodd Mrs Hart: "Rwy'n ddiolchgar iawn i'r Athro Andrew Davies a'r Comisiwn am eu gwaith ar yr adroddiad cynhwysfawr hwn.

"Mae'r adroddiad yn dangos manteision modelau busnes cydweithredol a chydfuddiannol, ac yn cyflwyno achos cryf dros eu datblygu ymhellach.

"Byddaf yn ymateb yn llawn i bob un o argymhellion yr adroddiad cyn hir. Mewn egwyddor, fodd bynnag, rwy'n ystyried derbyn pob un o'r argymhellion sydd yn y meysydd rwy'n gyfrifol amdanynt."

Dywedodd yr Athro Davies, Cadeirydd Comisiwn Cwmnïau Cydweithredol a Chydfuddiannol Cymru:

"Daeth y Comisiwn i'r casgliad nad yw ffyrdd confensiynol o edrych ar dwf economaidd yn ddigon i gyflawni'r gwelliannau tymor hir sydd eu hangen ar economi Cymru.

"Mae cwmnïau cydweithredol a chydfuddiannol yn cynnig manteision economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol sylweddol o'u cymharu â busnesau cyffredin, ac mae ganddynt y potensial i drawsnewid ein ffawd economaidd, ac i wella gwasanaethau cyhoeddus.

"Yng Nghymru y ganwyd Robert Owen, un o sylfaenwyr y mudiad cydweithredol, ac mae gennym draddodiad hir o fusnesau cydweithredol sy'n parhau hyd y dydd heddiw.

"Ar ôl argyfwng byd-eang y banciau a'r economi yn 2007, mae sawl un wedi dechrau amau'r modelau economaidd a busnes traddodiadol. Nawr yw'r amser i droi yn ôl at ein traddodiad cydweithredol yng Nghymru a'i osod wrth galon ein heconomi."

Arloesi

Ymhlith yr argymhellion, mae'r adroddiad yn annog cyflwyno egwyddorion cydweithredol a chydfuddiannol o fewn y byd addysg.

Mae hefyd yn argymell nifer o ffyrdd y gall Llywodraeth Cymru annog mentrau cydweithredol i arloesi, a sut gall y mudiadau cydweithredol a chydfuddiannol gyfathrebu'n well gyda'r cyhoedd.

Mae Accommodation Furniture Solutions wedi dyblu'r gweithlu ers ffurfio'r cwmni ym mis Hydref llynedd, ac mae bellach yn cyflogi 14 o gyn aelodau staff Remploy.

Dywedodd y rheolwr gyfarwyddwr Kevin Edwards: "Y nod gyda'r cwmni cydweithredol newydd hwn yw datblygu busnes llwyddiannus a phroffidiol, gan gyrraedd i fod yn un o'r prif gynhyrchwyr a gosodwyr sy'n is-gontractio o fewn marchnad Prydain.

"Wrth dyfu, rydyn ni'n bwriadu gweithredu fel cwmni cydweithredol llwyddiannus yn ariannol, gan helpu'n gweithlu anabl a dan anfantais, a chynnig hyfforddiant a chyfleoedd am swyddi i gymuned ehangach Abertawe."

Bydd cyfnod o ymgynghori ar argymhellion yr adroddiad.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.