Ymchwilio i enynnau Alzheimer

gwyddonwyr
Image caption Fe fydd yr ymchwil genynnol yn canolbwyntio'n benodol ar ddatblygiad y clefyd mewn pobl o dan 65 oed

Mi fydd tîm o wyddonwyr o Gymru yn arwain yr ymchwiliad mwyaf o'i fath yn y byd i enynnau Alzheimer.

Mae ymchwilwyr ym Mhrifysgol Caerdydd wedi derbyn £388,000 o gyllid gan elusen Ymchwil Alzheimer DU i weithredu'r prosiect.

Fe fydd yr Athro Julie Williams, Prif Gynghorydd Gwyddonol Cymru, yn arwain grŵp rhyngwladol o wyddonwyr blaenllaw, ac yn canolbwyntio ar ymchwil genynnol sy'n edrych yn benodol ar ddatblygiad y clefyd mewn pobl o dan 65 oed.

Fe fydd y prosiect hwn yn defnyddio samplau o DNA 2,400 o bobl ar draws y byd sy'n dioddef o'r clefyd, a bydd yn cynnwys ymchwil ar amrywiadau genynnol prin sy'n gysylltiedig gydag Alzheimer sy'n effeithio ar bobl o dan 65 oed.

Drwy rannu adnoddau ac arbenigedd, mae ymchwilwyr yn Ewrop, yr Unol Daleithiau ac Awstralia yn gobeithio dod o hyd i ffactorau genynnol ac amgylcheddol newydd sy'n dylwanwadu ar y risg o ddatblygu Alzheimer, ac i ymchwilio i'r berthynas rhwng y ffactorau yma.

Drwy gael darlun clirach o'r sefyllfa gymhleth hon, fe all yr ymchwil ddatgelu gwybodaeth hanfodol am y gwahanol brosesau sy'n rhan o'r clefyd, gan helpu o bosib gyda datblygu triniaeth allweddol.

Image caption Yr Athro Julie Morgan o Brifysgol Caerdydd fydd yn arwain yr ymchwil

Mae'r prosiect eisoes wedi derbyn £2.5 miliwn o nawdd Ewropeaidd ac fe fydd yr £388,000 ychwanegol gan yr elusen yn galluogi ymchwilwyr i gynyddu'r nifer o bobl sy'n rhan o'r ymchwil, gan agor y posibilrwydd i fwy o enynnau sydd mewn perygl o ddatblygu'r clefyd ddod i'r golwg a chynyddu cywirdeb y canlyniadau.

Mae'r nawdd ychwanegol gan Ymchwil Alzheimer DU wedi dod drwy gwmni Iceland Foods, sydd wedi rhoi'r arian a godwyd o'u tâl am werthu bagiau plastig yn eu siopau.

Mae'r Athro Julie Williams, o Brifysgol Caerdydd, fydd yn arwain yr ymchwil, yn dweud y bydd y nawdd ychwanegol yn golygu y bydd modd edrych ar enynnau 400 o bobl ychwanegol, yn ogystal â sicrhau rhediad llyfn y prosiect.

"Drwy chwilio am amrywiadau genynnol prin, rydym yn gobeithio darganfod gwybodaeth newydd am y prosesau biolegol sy'n dylanwadu ar ein risg o ddatblygu Alzheimer's.

"Mae triniaeth bresennol Alzheimer's yn gallu helpu gyda symtomau ond ddim yn effeithio ar gwrs y clefyd - rydym yn gobeithio y bydd ein hymchwil yn ddefnyddiol i ddatblygu triniaethau mwy effeithiol i daclo'r clefyd."

Yn ôl Dr Eric Karran, Cyfarwyddwr Ymchwil Alzheimer DU: "Mae'n bwysig i gyfuno'r ymchwil o wahanol gyfeiriadau er mwyn deall Alzheimer's yn well.

"Mae'n risg o ddatblygu Alzheimer's yn debygol o fod yn berwi lawr i gymysgedd cymhleth o ffactorau amgylcheddol a genynnol, a'r gorau fo'r dealltwriaeth o'r ffactorau hyn, y gorau fo'n siawns ni o ddod o hyd i ffyrdd o ymyrryd.

"Gyda dros hanner miliwn o bobl yn y DU yn byw gydag Alzheimer's, rydym angen dod o hyd i driniaethau sy'n gwneud gwahaniaeth ar frys."

Straeon perthnasol