Datganoli tâl athrawon? Ymateb cymysg

Ddiwedd y mis mae'n edrych yn debygol y bydd athrawon Cymru a Lloegr sy'n aelodau o'r undeb athrawon yr NUT yn mynd ar streic fel rhan o'u hymgyrch o weithredu'n ddiwydiannol dros dâl, amodau a phensiynau.

Ar hyn o bryd mae'r ddadl ag Ysgrifennydd Addysg Llywodraeth y DU, Michael Gove. Ond does dim barn unedig ymhlith yr undebau o blaid neu yn erbyn datganoli'r grymoedd. Mae dau o'r undebau athrawon yn bryderus, tra bod un, UCAC, yn croesawu'r argymhelliad.

Does dim modd rhagweld a fyddai Llywodraeth Cymru yn fwy hael na Llywodraeth y DU. Mae ysgolion Cymru yn derbyn llai o arian nag ysgolion dros Glawdd Offa, a'r pryder i rai ydy y byddai cyflogau athrawon yn dioddef yn yr un modd.

Yn ôl Dr. Philip Dixon, cyfarwyddwr ATL Cymru:

"Mae'r mwyafrif helaeth o athrawon Cymru wedi bod yn gyson yn erbyn datganoli tâl ac amodau, gan ofni y byddai llai o arian ar gael - fel pob agwedd arall o ariannu addysg yng Nghymru.

Angen 'osgoi unrhyw syniadau byrbwyll'

"Felly, yn y lle cyntaf byddai argymhelliad Comisiwn Silk yn amhoblogaidd dros ben. Wedi dweud hynny mi fyddai cynlluniau yr Ysgrifennydd Addysg yn San Steffan i ddymchwel y strwythur tâl cenedlaethol yn llai poblogaidd fyth.

"Mae un peth yn sicr, os na chaiff athrawon Cymru eu gwobrwyo yn ddigonol mi allen ni weld athrawon yn gadael yn yr un modd â rhannau eraill o'r economi yng Nghymru. Mae'n holl bwysig ein bod yn osgoi unrhyw syniadau byrbwyll."

Mae undeb yr NASUWT yn cyd-fynd â'r pryderon yma, gan fynnu y byddai athrawon ar hyd a lled Cymru yn poeni'n arw y byddai datganoli tâl athrawon yn arwain at gyflogau is yma.

'Dim synnwyr mewn cadw system ar y cyd'

Ond tra bo Cymru a Lloegr yn mynd ar drywydd gwahanol i'w gilydd ar bolisïau addysg, byddai eraill fel UCAC yn croesawu datganoli tâl ac amodau gwaith athrawon.

Meddai Elaine Edwards, ysgrifennydd cyffredinol UCAC:

"Ar adeg pan mae polisïau addysg yng Nghymru a Lloegr yn gynyddol wahanol i'w gilydd, nid oes unrhyw synnwyr mewn cadw system tâl ac amodau gwaith ar y cyd. Mae'n bŵer sydd wedi'i ddatganoli eisoes yn Yr Alban a Gogledd Iwerddon, ac rydym yn eithriadol o falch bod y Comisiwn wedi gwneud argymhelliad clir ar y mater hwn.

"Mae hwn yn adroddiad eithriadol o bositif, yn llawn argymhellion a fydd yn arwain at well lywodraethiant i Gymru. Edrychwn ymlaen yn fawr at weld gweithredu'r cynigion yn y dyfodol agos."

Mae adroddiad Comisiwn Silk yn argymell datganoli tâl ac amodau athrawon, ond yn dweud y dylai pensiynau athrawon barhau yn un o gyfrifoldebau Llywodraeth y DU. Mae un arweinydd athrawon wedi cwestiynu a fyddai hynny yn bosib.