Dathlu Diwrnod y Gymanwlad

Plant yn cario baton y Gymanwlad
Image caption Fe fydd y baton wedi ymweld â 70 o wledydd i gyd erbyn Gorffennaf 2014

Ar Ddiwrnod y Gymanwlad, mae enwau mwy na 130 o bobl a fydd yn cludo'r baton ym mis Mai pan fydd Taith Gyfnewid Baton y Frenhines Glasgow 2014 yn cyrraedd Cymru wedi cael eu cyhoeddi.

Ymhlith yr athletwyr o Gymru sydd wedi cael eu cadarnhau fel cludwyr y baton, mae:

  • Enillydd dwy fedal aur y Gymanwlad, Kirsty Wade
  • Codwraig pwysau Olympaidd a'r Gymanwlad, Michaela Breeze
  • Enillydd medal aur yng Ngemau Paralympaidd Llundain 2012, Aled Davies
  • Seren Rygbi Saith Cymru a'r Sgarlets, Lee Williams
  • Bocsiwr sy'n gyn-enillydd tair medal y Gymanwlad, Kevin Evans

Bydd y cludwyr yn cario'r baton wrth iddo deithio ar siwrnai saith niwrnod ar draws trefi, pentrefi a chymunedau Cymru.

Yn eu mysg, mae Joseph Price, 82 oed, o Abertileri. Mae wedi cael ei ddewis i gario'r baton yn un o'r digwyddiadau sy'n cael eu cynnal ym Mlaenau Gwent.

Llwyddodd y cyn-löwr i osgoi trychineb pwll y Six Bells yn 1960 a chwaraeodd ran greiddiol yn y gwaith o achub y rhai a oedd yn gaeth o dan y ddaear. Ef yw'r olaf o blith y criw a oroesodd y drychineb yn y pwll bryd hynny ac mae wedi treulio'r 40 mlynedd diwethaf yn codi arian ar gyfer elusennau amrywiol yn ei gymuned.

Anrhydedd

Meddai Mr Price: "Mae'n anrhydedd cael cario'r baton ar ran yr holl lowyr a gollodd eu bywydau yn nhrychineb 1960, a'r rhai a oedd yn rhan o'r ymdrech i'w hachub nhw. Rydw i wrth fy modd efo chwaraeon ac mae'n braf cael bod yn rhan o Gemau'r Gymanwlad yma yng Nghymru."

Eglurodd Chris Jenkins, prif swyddog gweithredol Cyngor Gemau'r Gymanwlad Cymru, bod y daith gyfnewid yn "gyfle i'r genedl gyfan ddangos ei chefnogaeth i'r tîm o athletwyr a fydd yn cystadlu dros Gymru yng Ngemau Cymanwlad Glasgow 2014 ddeufis yn ddiweddarach, ac mewn gwirionedd, mae'n wahoddiad i bawb ymuno â ni ar ein siwrnai.

"Drwy gysylltu athletwyr a hyfforddwyr o'r gorffennol a'r presennol â'r cymunedau maen nhw wedi cael eu magu ynddyn nhw gyda Thaith y Baton, rydyn ni'n gobeithio ysbrydoli'r genhedlaeth nesaf i gredu bod unrhyw beth yn bosib, a bod modd iddyn nhw hefyd fod yn bencampwyr Cymanwlad ryw ddiwrnod, yn dod â'u medalau gartref."

Mae Taith Gyfnewid Baton y Frenhines yn dechrau yng Nghymru ddydd Sadwrn Mai 24 a bydd yn treulio saith niwrnod yn ymweld â chymysgedd o ddigwyddiadau cymunedol bychain, gwyliau amlchwaraeon mawr a thirnodau enwog cyn teithio dros y ffin i Loegr ddydd Gwener Mai 30.

Dathliadau

Yng Nghaerdydd ddydd Gwener, mae criw o ddisgyblion Ysgol Uwchradd Caerdydd yn rhedeg un cilomedr yr un, a chyfanswm y nifer o filltiroedd mae'r holl blant yn ei redeg gyfystyr â'r pellter rhwng Caerdydd a Glasgow.

Mae baner y Gymanwlad yn cael ei chodi yn nifer o siroedd Cymru, ac awyren Hawk o Awyrlu'r Fali yn hedfan dros Neuadd y Sir, Yr Wyddgrug wrth i'r faner gael ei chodi.

Yn Sir Gâr, mae ras gyfnewid ychwanegol ar ddechrau yn Ysgol Castell Newydd Emlyn, fydd yn teithio drwy Gaerfyrddin, Llanelli a Rhydaman dros gyfnod o fis.

Straeon perthnasol