Catalwnia'n 'gweiddi am refferendwm'

Baneri
Image caption Mae baneri'r Senyera a'r Estelada i'w gweld yn amlwg ar draws dinas Barcelona

Dychmygwch eich bod chi'n cerdded ar hyd strydoedd Caerdydd a bod yna ddreigiau coch i'w gweld ym mhobman.

Nid am ei fod yn dymor y chwe gwlad nac ychwaith am fod yr Eisteddfod yn ymweld â'r brifddinas ond am fod pobl yma eisiau dangos eu cefnogaeth i refferendwm ar annibyniaeth.

Dyna'r sefyllfa yn Barcelona, prifddinas gosmopolitan Catalwnia.

Y Senyera a'r Estelada yw'r baneri ac mae'u streipiau coch a melyn i'w gweld yn amlwg ar draws y ddinas.

Dim refferendwm

Mae cefnogaeth i annibyniaeth wedi dyblu i 50% yng Nghatalwnia yn y blynyddoedd diweddar, ond yn wahanol i'r Alban, fydd yna ddim refferendwm yma.

Byddai cynnal pleidlais yn groes i gyfansoddiad Sbaen ac yn erbyn y gyfraith, meddai'r Prif Weinidog, Mariano Rahoy.

Mae e'n gwrthod trafod y mater ond, yn ôl cefnogwyr annibyniaeth fel Emyr Gruffydd, mae hynny'n gam gwag.

"Dyw pobl ddim yn deall pam nag yw llywodraeth Sbaen yn chwarae'r peth yn fwy cyfrwys," meddai Emyr.

"Y ffatri gorau i annibyniaeth yw llywodraeth Sbaen, y cyfan maen nhw'n neud yw creu consensws o fewn Catalwnia, bod rhaid mynd, bod rhaid gadael Sbaen."

Rhesymau economaidd

Mae ganddyn nhw eu hiaith eu hunain ac mae'n nhw'n ymfalchïo eu bod nhw'n Gatalaniaid yn hytrach na'n Sbaenwyr.

Does dim yn newydd yn hynny felly pam bod yna gynnydd mawr wedi bod yn y gefnogaeth i annibyniaeth?

Yn ôl Maite Puigdevall Serralvo sy'n byw yn Girona, mae'r sefyllfa economaidd wedi bod yn ffactor allweddol.

Mae chwarter arian treth Sbaen yn dod o Gatalwnia.

"Ni'n cyfrannu lot ond dy'n ni ddim yn cael yr arian yn ôl," meddai Maite.

"Am amser hir, mae Catalwnia wedi bod yn rhan o brosiect i foderneiddio Sbaen ond dyw'r prosiect ddim yn realistig.

"Man a man i ni fod ar ben ein hunain".

Mae Llywodraeth Sbaen yn dadlau mai rhywbeth dros dro yw'r ysfa am annibyniaeth, rhywbeth sydd wedi digwydd yn sgil problemau economaidd y wlad.

Mae hi'n rhybuddio fod yna oblygiadau tymor hir i annibyniaeth ac nad dyna'r ffordd i ddatrys problemau tymor byr Sbaen.

Fel yn achos yr Alban, mae 'na gwestiynnau ynglyn ag aelodaeth Catalwnia o'r Undeb Ewropeaidd pe byddai hi'n sicrhau annibyniaeth.

Codi bwganod yw hynny, meddai cefnogwyr annibyniaeth.

Image caption Yng Nghatalwnia, mae 'na gefnogaeth ar draws y pleidiau i gynnal refferedwm.

Be nesa?

Yn ôl ymgyrchwyr dros annibyniaeth, does dim troi nôl bellach.

Yng Nghatalwnia mae 'na gefnogaeth ar draws y pleidiau i gynnal refferendwm.

Mae Arlywydd Catalwnia, Artur Mas, wedi dweud os na fydd yna refferendwm ym mis Tachwedd, fe fydd e'n galw etholiad ac yn defnyddio hwnnw fel refferendwm.

"Dyw Sbaen ddim eisiau trafod," meddai Emyr Gruffydd.

"Mae pobl Catalwnia wedi bod yn barod i drafod yn y gorffenol.

Erbyn hyn mae'n nhw'n dweud os nad yw Sbaen eisiau trafod beth yw'r pwrpas, newn ni fynd a 'na fe"