Cofio darlledwraig arloesol

Y Dydd
Image caption Roedd Eirwen Davies yn wyneb cyfarwydd ar raglen 'Y Dydd'.

Bu farw'r ddarlledwraig, Eirwen Davies, y ferch gynta drwy Brydain i gyflwyno bwletin newyddion ar y teledu yn y 60au.

Roedd hi'n wyneb cyfarwydd ar raglen 'Y Dydd'.

Un o Lanelli oedd hi ac roedd wedi ymgartrefu yng Nghaerdydd ers blynyddoedd lawer.

Roedd hi hefyd yn adroddwraig o fri.

'Arloesydd'

Un fu'n cydweithio â hi yn nyddiau TWW (Television Wales and West) oedd Euryn Ogwen Williams.

Fe fydd o'n cofio'r "presenoldeb ar y sgrin, y llais llawn cynhesrwydd ac awdurdod, a chywirdeb naturiol ei Chymraeg, a'r ffaith nad oedd y 'Fi' fawr yn agos at Eirwen.

"Roedd hi'n holllol naturiol fel person.

"Bydde' hi byth yn ystyried ei hun yn arloesydd er ei bod hi wedi arloesi yn fawr fel yr unig ferch yn ystod y 60au oedd yn darllen newyddion ar y sgrin drwy Brydain."

Roedd hynny'n dipyn o garreg filltir, ac yn ôl Euryn Ogwen "..yn fwy o garreg filltir achos fe wnaeth y BBC drio arbrawf ar ddiwedd y 50au gyda gwraig oedd yn newyddiadurwraig o fri, Nan Winton, yn cyflwyno'r newyddion.

"Ond roedd 'na ormod o lythyrau yn dweud y gallai merch byth gynnal digon o awdurdod i ddarllen y newyddion.

'Rhoi ei hun i bobl eraill'

"..A wnaeth y BBC blygu i hynny, a wnaethon nhw ddim cael merch i ddarllen y newyddion yn y BBC wedyn tan ganol y saithdegau gydag Angela Rippon.

"Ond roedd Eirwen yno trwy'r cyfnod cyn 'Y Dydd', efo bwletin newyddion TWW oedd yn cael ei alw'n 'O ddydd i ddydd', a wedyn, pan ddechreuodd 'Y Dydd', hi oedd yn darllen y bwletin newyddion, fel rhan o'r tîm bach oedd wedi dod at ei gilydd yn gynnar yn y 60au."

Tu ôl y wyneb cyhoeddus, roedd Mr Williams yn dweud ei bod hi'n berson tawel yn naturiol.

"Roedd y cefndir adrodd, actio a beirniadu yn bwysig iawn, nid gymaint bod hi'n perfformio ond roedd hi wastad yn helpu pobl eraill.

"Roedd hi'n hyfforddwraig côr adrodd enwog - côr adrodd Caerdydd, oedd yn perfformio gweithiau pwysig mewn eisteddfodau a chyngherddau.

"Hyfforddi a rhoi ei hun i bobl eraill oedd Eirwen, ddim yn rhoi ei hun ar y blaen o hyd."