Galw am ''adolygiad sylfaenol'' o'r Arolygiaeth Iechyd

  • 18 Mawrth 2014
Arolygiaeth Iechyd
Bydd adroddiad y Pwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol yn cael ei gyhoeddi ddydd Gwener

Mae BBC Cymru yn deall y bydd adroddiad gan Bwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol y Cynulliad yn galw ar Lywodraeth Cymru i gynnal ''adolygiad sylfaenol'' o Arolygiaeth Iechyd Cymru - y corff sydd yn edrych ar y gwasanaeth yng Nghymru.

Bydd adroddiad y Pwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol yn cael ei gyhoeddi ddydd Gwener, ac fe fydd yn dweud nad oedd y pwyllgor ''wedi derbyn y sicrwydd yr oedd am ei glywed'' am waith Arolygiaeth Iechyd Cymru yn ystod ymchwiliad byr.

Dywed un o brif gasgliadau'r adroddiad, sydd wedi dod i law BBC Cymru, fod ''diffyg eglurder am bwrpas yr Arolygiaeth Iechyd wedi tanseilio ei allu i sefydlu ei hun fel arolygwr awdurdodol''.

Yn ei dystiolaeth i'r ymchwiliad, dywedodd Arolygiaeth Iechyd Cymru nad oedd yn gallu rhoi ''sicrwydd cadarn'' na fyddai sefyllfa fel yr hyn a gododd yn Ysbyty Stafford yn digwydd yn y Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru.

Dywedodd yr Arolygaeth Iechyd wrth aelodau'r Cynulliad fod sefyllfa staffio yn golygu nad oedd yn gallu cynnig ''digon o sylw'' o ran cynnal profion fel rhan o'i ddyletswyddau.

'Pryderon Blaenorol'

Yn ystod yr un ymchwiliad, fe ddywedodd y Gweinidog Iechyd, Mark Drakeford, fod ganddo bryderon blaenorol am waith yr Arolygiaeth Iechyd.

Er bod Arolygiaeth Iechyd Cymru yn dod dan adain Llywodraeth Cymru, mae'n gweithredu fel corff annibynnol ac yn gyfrifol am arolygu holl wasanaethau gofal iechyd Cymru.

Fe ymgymerodd y Pwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol â'r gwaith o gynnal ymchwiliad er mwyn bodloni ei hun fod yr Arolygaeth Iechyd yn ''briodol ar gyfer y gwaith'' mae'n ei wneud.

Yn ôl un o brif gasgliadau eu hadroddiad, doedd y pwyllgor ''heb dderbyn y sicrwydd yr oedd am ei glywed am waith yr Arolygaeth wrth sicrhau fod y gwasanaethau gofal iechyd yn cael eu harchwilio yn gywir, yn cyfarfod safonnau elfennol, ac y byddai ymyrraeth bwrpasol yn digwydd pan nad oedd safonau elfennol yn cael eu cyrraedd.''

'Heb Dderbyn Sicrwydd'

Ychwanegodd yr adroddiad nad oedd ''unrhyw faterion difrifol wedi codi yn ymwneud â safon a diogelwch gwasanaethau'' yn ystod eu hymchwiliad, ond doedd y pwyllgor heb dderbyn sicrwydd ''petai materion o'r fath yn codi o fewn Gwasanaeth Iechyd Cymru, y byddan nhw yn cael eu darganfod mewn modd amserol neu systematig o ddibynnu ar yr Arolygaeth yn unig''.

Bydd adroddiad y pwyllgor yn cael ei gyhoeddi yn fuan ar ôl i'r Aelod Seneddol Llafur Ann Clwyd ddweud wrth raglen BBC Cymru 'The Wales Report' ym mis Chwefror nad oedd Arolygiaeth Iechyd Cymru bellach yn 'ffit ar gyfer y gwaith''.

Gofynnodd BBC Cymru am ymateb gan Arolygiaeth Iechyd Cymru, ond fe ddewisodd yr Arolygiaeth beidio ag ymateb.