Ymosodiadau gan gŵn wedi cynyddu 80% mewn 10 mlynedd

Mae BBC Cymru wedi darganfod fod ymosodiadau gan gŵn wedi cynyddu 80% yng Nghymru dros y deng mlynedd diwethaf.

Mae ymchwil gan raglen 'Week In Week Out' BBC Cymru wedi darganfod pa mor hawdd yw prynu cŵn o fridiau arbennig sydd yn dod ag elfen o statws gyda nhw.

'Pryder Cynyddol'

Ac mae pryder cynyddol ynglŷn â'r arfer o fridio cŵn heb ei reoleiddio, yn ogystal â'r farchnad o brynu a gwerthu cŵn ar y we yn ôl y rhaglen.

Mae ymosodiadau gan gŵn wedi bod yn y penawdau yn ddiweddar yn dilyn marwolaeth Eliza-Mae Mullane, baban chwe diwrnod oed, ym Mhontyberem yn Sir Gaerfyrddin. Yn dilyn ei marwolaeth, cafodd dau gi ei theulu eu difa gan yr heddlu.

Yn ôl Andy MacNab, pennaeth adran gofal brys Ysbyty Treforys yn Abertawe, mae'r ysbyty yn gweld nifer cynyddol o achosion o bobl yn dioddef ymosodiadau gan gŵn. Mae'r adran yn trin brathiadau cŵn ddwy neu dair o weithiau'r wythnos erbyn hyn.

'Anafiadau Dirdynol'

Dywedodd:''Yr anafiadau mwyaf dirdynol ydi'r rhai i'r wyneb, ac yn anffodus mae'r rhain yn aml i'w gweld ar blant. Hyd yn oed gyda llawdriniaeth blastig mae yna ganlyniadau cosmetig i frathiad ci ar wyneb.

''Mae brathiadau difrifol gan gŵn, yn enwedig i blant, yn golygu oriau maith yn y theatr ac wedyn mae'n rhaid i'r claf aros yn yr ysbyty am ddyddiau, ac o bryd i'w gilydd mae angen i'r claf dderbyn gofal dwys.''

Mae nifer o elusennau a chyrff sydd yn gweithio gyda chŵn sydd wedi eu hachub yn dweud fod 'bridio stryd gefn' yn broblem sylweddol.

Fe gysylltodd 'Week In Week Out' gydag 20 o bobl oedd yn hysbysebu cŵn grymus neu ffasiynol - fel cŵn 'pit bull' anghyfreithlon neu 'huskies', a gofyn iddyn nhw pa gwestiynau fydde nhw'n ofyn i gwsmeriaid posib. Doedd yr un am ofyn a oedd y ci ar werth yn mynd i gartref oedd gyda phlant ifanc ynddo.

Roedd pedwar o'r gwerthwyr cŵn yn ymddangos fel eu bod yn hapus i werthu math anghyfreithlon o gŵn 'pit bull' i ymchwilwyr y rhaglen, yn ôl disgrifiad y Ddeddf Cŵn Peryglus o'r math yma o gŵn.

Deddf Cŵn Peryglus

Ers i'r ddeddf ddod i rym yn 1991, mae wedi cael ei beirniadu am fethu â delio yn effeithiol gyda phroblem cŵn peryglus, yn ôl rhai pobl. Mae'r ddeddf yn rhestru pedwar math o gi sydd wedi ei wahardd, ond mae elusennau yn cynnwys yr RSPCA yn dadlau y dylid canolbwyntio ar weithredoedd cŵn unigol, yn hytrach na chanolbwyntio ar fridiau penodol.

Yn ôl yr Athro Kenton Morgan o Brifysgol Lerpwl, sydd yn arwain ymchwil i leihau risg brathiadau gan gŵn:

''Dwi'n meddwl fod y Ddeddf Cŵn Peryglus wedi bod yn ymateb byrbwyll. Os edrychwch chi ar y llenyddiaeth, does na ddim tystiolaeth i awgrymu fod un brid o gi yn fwy tebygol o frathu yn hytrach nag unrhyw frid arall, felly tydw i ddim yn meddwl fod y ddeddfwriaeth wedi bod yn effeithiol.''

Roedd Llywodraeth Cymru wedi cysidro cyflwyno Rhybuddion Rheoli Cŵn, ond y llynedd, fe benderfynodd y llywodraeth beidio â pharhau gyda'r gwaith o ddatblygu Mesur Rheoli Cŵn Peryglus (Cymru).

Cydweithio

Aeth y llywodraeth ati i gydweithio gyda llywodraeth y DU er mwyn cyflwyno deddf newydd i Gymru a Lloegr.

Derbyniodd y Mesur Ymddygiad Gwrthgymdeithasol, Trosedd a Phlismona - sydd yn newid rhan o'r Ddeddf Cŵn Peryglus sêl bendith y Frenhines ar ddydd Iau, Mawrth 13.

Yn ôl Alun Davies, Gweinidog dros Gyfoeth Naturiol a Bwyd Llywodraeth Cymru, mae ei swyddogion wedi bod yn gweithio'n agos gyda llywodraeth y DU a DEFRA, ond tydi o ddim yn diystyrru dod a phwerau deddfu dros gŵn peryglus yn ôl dan adain llywodraeth Bae Caerdydd.

Dywedodd wrth y rhaglen: ''Tydi hwn ddim yn rhywbeth yr ydym ni wedi cerdded i ffwrdd ohono. Os caf fy mherswadio fod deddfwriaeth y DU ddim yn darparu'r fframwaith statudol sydd yn angenrheidiol yn fy marn i, yna fe fyddwn yn dychwelyd i'n deddfwriaeth ein hunain.''

Dywed DEFRA fod y Mesur Ymddygiad Gwrthgymdeithasol, Trosedd a Phlismona, yn mynd i alluogi'r heddlu ac awdurdodau lleol i gyhoeddi rhybuddion diogelu cymunedau cyn i unrhyw ymosodiadau gan gŵn ddigwydd - ac fe fydd hyn yn cynnig mwy o hyblygrwydd wrth drin y broblem.

Caiff rhaglen 'Week in Week Out' ei darlledu am 10.35pm, ar Fawrth 18.

Straeon perthnasol