Cyllideb 2014: 'Gwirioneddau anodd'

George Osborne
Image caption Bydd Canghellor y Trysorlys, George Osborne, yn traddodi araith y Gyllideb ddydd Mercher

Does dim dwywaith bod y rhagolygon economaidd yn gwella ac y bydd gan George Osborne newyddion da yn ei focs coch cyllidebol.

Flwyddyn yn ôl, y darogan oedd y byddai'r economi yn tyfu 0.9% yn 2013. Ond yr amcan diweddaraf yw ei fod wedi tyfu 1.8% - y cyflymaf ers 2007.

Mae'r rhagolygon diweddaraf ar gyfer 2014 hyd yn oed yn well, gyda'r disgwyl y bydd yr economi yn tyfu 2.7%.

Pam felly bod y Canghellor yn addo cyllideb o "wirioneddau anodd" a'n bod ni'n annhebyg o weld cyllideb yn llawn newyddion da o ran gwariant?

'Math anghywir o dwf'

Er bod George Osborne yn credu'n gryf bod ei gynllun economaidd yn gweithio, mae o'n llawer rhy ofalus i ddatgan buddugoliaeth dros yr economi eto.

Yn enwedig wrth i rai fel aelod seneddol Plaid Cymru, Elfyn Llwyd, fynegi pryder mai dyma'r "math anghywir o dwf" sy'n or-ddibynol ar dwf yn y farchnad dai yn ne-ddwyrain Lloegr ac ar wariant personol.

Yn wleidyddol hefyd dyw'r canghellor ddim eisiau gorfoleddu gormod am yr economi, oherwydd y neges mae o eisiau ei yrru i'r etholwyr yw bod eu cynllun economaidd yn gweithio ond bod yna lot o waith eto i'w wneud, ac y dylen nhw roi cyfle yn yr etholiad nesaf i barhau gyda'r gwaith.

A'r gwirionedd yw mai dim ond hanner ffordd trwy'r cyfnod o gynnil ariannol yr ydym ni, gyda phedair blynedd o dorri ac arbed eto i'w ddod. Felly mae arian yn dal i fod yn brin a'r esgid yn dal i wasgu.

Ond wrth gwrs mae yna etholiad y flwyddyn nesaf, ac mae George Osborne dan bwysau gan ei aelodau i gynnig rhywbeth i gadw'r etholwyr yn hapus.

Felly beth allwn ni ddisgwyl?

Mae'r llywodraeth eisoes wedi cynnig mwy o help gyda chostau gofal plant. Fis medi'r flwyddyn nesaf, mi fydd hyd at £2,000 ar gael i deuluoedd sydd â phlant o dan 12 oed - hynny £800 yn fwy na'r hyn gafodd ei gyhoeddi'n wreiddiol.

Rydym hefyd yn debygol iawn o weld cymorth pellach i bobl sydd ar gyflogau isel - fydd yn dechrau talu treth ar gyflog o £10,500 yn hytrach na £10,000. Polisi gwreiddiol y Democratiaid Rhyddfrydol wrth gwrs, ond un mae ochr Geidwadol y glymblaid yn awyddus i hawlio clod amdano nawr hefyd.

Mae'n bosib hefyd y bydd na help i fodurwyr drwy rewi'r dreth tanwydd.

A gyda chost gynyddol ynni yn fyrdwn ar fusnesau, fe all y llywodraeth gynnig rhywfaint o gymorth i gwmnïau sydd â biliau ynni mawr.

Ac os ydych chi'n chwarae bingo, yna mae'n bosib y bydd gan Mr Osborne newyddion da, gan dorri ar y trethi mae'r cwmnïau bingo yn eu talu o 20% i 15%.

Costau byw

Wrth gwrs does dim modd plesio pawb, ac fe fydd nifer o aelodau Ceidwadol yn siomedig na fydd y canghellor, er gwaethaf eu galwadau nhw, yn gwneud mwy i helpu'r dosbarth canol, drwy gynyddu'r trothwy pan fo pobl yn dechrau talu treth incwm o 40%.

Ond yn ôl y blaid Lafur fydd y gyllideb yn gwneud dim i ddelio gyda chostau byw cynyddol, problem sydd, yn ôl llefarydd y blaid ar Gymru, Owen Smith AS, yn broblem sy'n taro Cymru'n galed.

"Yng Nghymru, ble mae'r argyfwng costau byw yn taro'n galed, byddai pobl yn elwa o gynlluniau'r blaid Lafur i rewi prisiau ynni, cryfhau'r isafswm cyflog a chael gwared a'r dreth ystafell wely."

Mae disgwyl i George Osborne godi ar ei draed i ddechrau ei araith yn dilyn sesiwn holi'r Prif Weinidog am tua 12:30yh.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.