Mesur Cymru i gael ei gyflwyno

David Jones
Image caption Daw'r mesur yn dilyn gwaith y comisiwn datganoli, gafodd ei arwain gan Paul Silk

Mae disgwyl i gynlluniau ar gyfer pwerau newydd i Lywodraeth Cymru symud gam yn nes yn hwyrach, wrth i lywodraeth y DU gyflwyno Mesur Cymru yn Senedd San Steffan.

Roedd y mesur drafft yn cynnwys darpariaeth ar gyfer trosglwyddo peth pŵer dros dreth incwm a mân drethi eraill, yn ogystal â phwerau benthyg i Gymru.

Mi fydd hefyd yn gwrthdroi'r gwaharddiad sy'n bodoli ar hyn o bryd ar ymgeiswyr yn sefyll ar gyfer etholaeth a rhanbarth.

Cafodd y gwaharddiad hwn ei gyflwyno gan lywodraeth Lafur Tony Blair ac mae wedi bod mewn grym ers etholiadau Cynulliad 2007.

Bydd y mesur hefyd yn ymestyn termau Cynulliad o bedair blynedd i bump ac yn gosod gwaharddiad ar fod yn Aelod Cynulliad a Seneddol ar yr un pryd.

Dim awydd am refferendwm

Bydd rhaid i Lywodraeth Cymru gynnal refferendwm cyn i'r pŵer dros godi a newid cyfradd treth incwm gael ei drosglwyddo.

Does ganddyn nhw ddim bwriad i wneud hyn ar hyn o bryd - mae'r Prif Weinidog Carwyn Jones wedi dadlau y byddai'r pwerau'n "ddiwerth" oherwydd cyfyngiadau sydd wedi eu gosod arnynt.

Un o'r rhain yw na fyddai posib amrywio cyfradd unrhyw fand treth penodol heb newid y bandiau eraill hefyd, rheol sy'n cael ei galw'n 'lockstep'.

Mae'r BBC ar ddeall nad yw'r cyfyngiad yma wedi cael ei dynnu o'r mesur, er gwaethaf llawer o feirniadaeth yn ystod sesiynau craffu.

Mi fydd y mesur hefyd yn trosglwyddo'r cyfrifoldeb dros dreth stamp a threth tirlenwi i Fae Caerdydd, fydd yn galluogi'r Cynulliad i ddeddfu yn eu cylch.

Mae llywodraeth y DU yn gobeithio gweld y mesur yn dod yn gyfraith cyn etholiad cyffredinol 2015.

Wrth gyhoeddi'r gyllideb flynyddol ddydd Mawrth, dywedodd y Canghellor George Osborne y byddai'r mesur yn "rhoi pwerau trethi a benthyg newydd i Lywodraeth Cymru, i gyllido eu hanghenion isadeiledd, fel y gallai'r gwaith ar yr M4 ddechrau".

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.