Pryder am annibyniaeth Cyfoeth Naturiol Cymru

Cyfoeth Naturiol Cymru
Image caption Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn gyfrifol am adnoddau naturiol y wlad, ac am gynghori'r llywodraeth

Mae cwestiynau wedi eu codi am annibyniaeth y corff sy'n gyfrifol am adnoddau naturiol a bywyd gwyllt yng Nghymru.

Mae rhaglen The Wales Report BBC Cymru wedi gweld e-byst mewnol o Gyfoeth Naturiol Cymru ac wedi siarad gydag aelod o staff.

Maen nhw'n awgrymu bod llywodraeth Cymru yn rhoi pwysau ar yr awdurdod i beidio a gwrthwynebu datblygiadau.

Ond mae'r gweinidog sy'n gyfrifol am adnoddau naturiol a bwyd wedi gwrthod yr honiad. Dywedodd Alun Davies fod Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) wedi cyflawni llawer iawn yn ei flwyddyn gyntaf o fodolaeth.

Newid meddwl?

Roedd honiad hefyd bod CNC yn mynd yn erbyn penderfyniadau ei ragflaenydd, Cyngor Cefn Gwlad Cymru, ar gynlluniau fel Cylchffordd Cymru - trac rasio newydd ger Glyn Ebwy.

Roedd y Cyngor Cefn Gwlad wedi gwrthod y cynllun ym mis Mawrth y llynedd am resymau amgylcheddol.

Dywedodd CNC eu bod yn deall y pryderon hynny mewn adroddiad ym mis Gorffennaf, ond fisoedd yn ddiweddarach, dywedodd yr awdurdod bod modd delio gyda'r pryderon ac y dylai'r cynllun fynd yn ei flaen.

Gwelodd The Wales Report e-byst gafodd eu hysgrifennu gan y diweddar Morgan Parry, cyn aelod o fwrdd CNC ac un o ffigyrau amlycaf y sector amgylcheddol yng Nghymru.

Roedden nhw'n dangos rhwystredigaeth gan fod gofyn i staff newid argymhellion, er nad oedd unrhyw dystiolaeth newydd.

Dywedodd un e-bost gan Mr Parry: "Dydw i ddim yn gwybod pwy ysgrifennodd ein argymhelliad na pha mor uchel i fyny'r hierarchaeth gafodd ei yrru, ond rydw i'n gwybod bod staff yn ei chael hi'n anodd i wneud unrhywbeth heblaw rhoi'r un ateb ag o blaen...

"Yr unig ffordd y bydd ein cyngor ar faterion fel Cylchffordd Cymru yn newid yw os ydyn ni'n cael cyfarwyddyd gan lywodraeth i ystyried ffactorau eraill dros rai amgylcheddol. Byddai hynny, yn fy marn i, yn ddiwrnod trist iawn."

Image caption Dywedodd Alun Davies bod Cyfoeth Naturiol Cymru wedi llwyddo yn ei flwyddyn gyntaf

'Corff yn llwyddo'

Dywedodd Alun Davies bod CNC yn gorff annibynnol a'i fod yn llwyddo.

"Mae'n llwyddo oherwydd ei fod yn gwrando ar gyngor gan ei arbenigwyr ei hun ac yna yn ein cynghori ni ar yr hyn y dylen ni fod yn ei wneud," meddai.

"Rydw i wedi rhoi llythyr o gyfrifoldebau i Gyfoeth Naturiol Cymru am y flwyddyn nesaf a bydd hynny yn rhoi'r prif feysydd yr ydw i am iddyn nhw ganolbwyntio arnyn nhw ac arwain arnyn nhw dros y 12 mis nesaf."

Dywedodd bod hynny yn cynnwys buddsoddi mewn rheolaeth gynaliadwy o'n adnoddau naturiol a sicrhau eu bod yn gallu rhoi cyngor i'r llywodraeth.

Wrth ymateb i'r feirniadaeth am Gylchffordd Cymru, ychwanegodd: "Efallai bod un gweithiwr sy'n anhapus.

"Ond busawn i'n dweud - edrychwch ar yr ystod eang o waith mae CNC yn ei wneud bob dydd. Drwy gydol ei flwyddyn gyntaf mewn bodolaeth mae wedi cyflawni ei ddisgwyliadau a'n disgwyliadau ni."

CNC yw'r corff mwyaf sy'n cael ei noddi gan lywodraeth Cymru.

Cafodd ei sefydlu flwyddyn yn ôl gyda chyllideb o £180m ac mae'n gyfrifol am adnoddau naturiol Cymru, all fod werth hyd at £8 biliwn y flwyddyn i'r economi.

Mae rhaglen The Wales Report ar gael i'w wylio eto ar yr iPlayer.

Straeon perthnasol