Leon Meisl wedi ei gadw mewn adran troseddwyr difrifol

Carchar y Parc
Image caption Cafodd Leon Meisl ei symud i adran oedolion Carchar y Parc ar ei ben-blwydd yn 18

Mae elusen wedi beirniadu achos dyn ifanc oedd yn system gadael gofal awdurdod lleol, a gafodd ei gadw yn yr un rhan o garchar oedolion a'r pedoffeil Ian Watkins a'r llofrudd Carl Mills.

Treuliodd Leon Meisl, sy'n 18 ac wedi bod yn y system ofal ers ei fod yn 12, ddau fis yng Ngharchar y Parc ym Mhen-y-bont am fyrgleriaeth yn 2013.

Dywedodd yr Ymddiriedolaeth Diwygio Carchardai bod cyfnod mewn gofal yn aml yn arwain at garchar.

Mae G4S - sy'n rhedeg Carchar y Parc - wedi gwrthod gwneud sylw.

Dywedodd y Weinyddiaeth Gyfiawnder bod pobl ifanc sy'n cael eu rhoi mewn adrannau oedolion o garchardai yn cael eu monitro yn agos gan staff.

Troseddwyr difrifol

Cafodd Ian Watkins, canwr y band Lostprohets o Bontypridd, ei garcharu am 29 o flynyddoedd wedi iddo gyfaddef nifer o droseddau rhyw difrifol yn ymwneud a phlant.

Cyfaddefodd Watkins iddo geisio treisio babi, ymosod yn rhywiol ar blentyn dan 13, cynllwynio i dreisio babi, tri chyfrif o ymosod yn rhywiol yn ymwneud a phlant, saith yn ymwneud a lluniau anweddus o blant ac un o fod a llun o bornograffi eithafol yn ymwneud ag anifail yn ei feddiant.

Cafodd Carl Mills ei ddedfrydu i 35 mlynedd dan glo am lofruddio ei ferch chwe mis oed, a mam a nain y ferch mewn tan mewn tŷ yng Nghwmbrân.

Roedd Leon Meisl wedi bod yn adran troseddwyr ifanc y carchar am gyfnod, ond ar ei ben-blwydd yn 18 oed cafodd ei symud i'r adran lle roedd Ian Watkins a Carl Mills yn cael eu dal.

Treuliodd amser gyda'r ddau ohonynt.

'Ffiaidd'

"Buaswn i'n eistedd ar yr un bwrdd a nhw a bwyta gyda nhw. Mae'n ffiaidd fy mod i wedi cael fy rhoi yn yr un adran a nhw.

"Roedd y llofrudd (Carl Mills) yn arfer dweud y byddai'n cael tatŵ o enw ei ferch ar ei fraich a chael potel o seidr pan oedd yn gadael y carchar. Dyna oedd y peth cyntaf oedd o am ei wneud."

Yn ol Mr Meisl roedd Ian Watkins wedi dweud ei fod o am gymryd y cyffur meth.

"Llwyddodd Ian Watkins i wneud i mi gredu ei fod yn ddieuog. Pan adawais y carchar a gweld popeth yr oedd o wedi ei wneud, ac roeddwn i'n meddwl bod dim modd ei fod o'n ddieuog. Roeddwn i wedi ffieiddio."

Roedd Leon wedi wynebu nifer o broblemau pan yn blentyn, ac fe gafodd ei roi mewn gofal yn ei arddegau cynnar.

Dechreuodd ddefnyddio cyffuriau a mynd i drafferthion gyda'r heddlu.

Pan roedd yn 16 oed mi fuodd yn byw mewn fflat ar ben ei hun, yn yr un adeilad a phobl yn defnyddio cyffuriau.

"Roedd gen i ofn, ond roedd rhaid i mi fyw yno.

"Roedd rhaid i mi ddwyn er mwyn byw oherwydd fy mod i wedi fy rhoi mewn cymaint o lefydd drwg."

'Difaru'

Dywedodd Leon ei fod yn difaru beth oedd wedi ei wneud yn y gorffennol.

"Dwi wedi dysgu fy ngwers. Fe yrrais lythyrau yn ymddiheuro ond dwi'n gwybod nad yw hynny yn trwsio'r peth.

"Roedd llawer o bethau yn mynd ymlaen yn fy mhen a doeddwn i ddim yn gwybod sut i ddelio gyda nhw yn iawn a wnes i ddim stopio i feddwl.

Ym mis Mawrth 2013, dywedodd adroddiad y Pwyllgor Cyfiawnder bod y system gyfiawnder yn gadael plant mewn gofal a rhai sy'n gadael gwasanaethau gofal i lawr.

'Anghyfartaledd enfawr'

Mae'r Ymddiriedolaeth Diwygio Carchardai yn cytuno. Dywedodd y cyfarwyddwr, Juliet Lyon, ei fod yn amlwg bod gofal yn aml yn arwain at droseddu.

"Tua 1% o holl blant Cymru a Lloegr sy'n cael eu cadw dan ofal awdurdodau lleol, ond os ydych chi'n edrych ar boblogaeth y troseddwyr ifanc mae'n amlwg bod 30% o fechgyn a 44% o ferched wedi bod, neu dal mewn gofal.

"Mae hynny'n anghyfartaledd enfawr a dylen ni roi llawer mwy o sylw i'r grŵp yna."

Dywedodd llefarydd ar ran y Gwasanaeth Carchardai: "Mae'r llywodraeth yn cydnabod mai pobl ifanc yw rhai o'r mwyaf bregus ac rydyn ni'n meddwl yn ofalus am ddiogelwch carcharorion.

"Mae carcharorion yn cael eu rhoi mewn sefydliadau sydd fwyaf addas i ddelio gyda'i anghenion unigol.

"Mae'r bobl ifanc sy'n cael eu rhoi mewn adrannau oedolion yn cael eu monitro yn agos gan staff y carchar.

"Rydyn ni hefyd yn cymryd camau i wella'r cymorth sy'n cael ei roi i droseddwyr ifanc pan maen nhw'n gadael y carchar fel bod mwy yn cael eu hannog i fynd i addysg, hyfforddiant neu waith a llai yn troseddu eto."

'Gwbl amhriodol'

Dywedodd AS Plaid Cymru, Elfyn Llwyd bod y sefyllfa yn "gwbl amhriodol".

"Mae 'na bosibilrwydd o gael ei fwlio, posibilrwydd o gael ei ddylanwadu, posibilrwydd o fwy o addysgu cyn belled ac mae troseddu yn y cwestiwn, ac yn y cyswllt yma mi oedd na beryg o ymyrraeth rywiol hefyd 'swn i'n meddwl."

Ychwanegodd bod y canran uchel o fechgyn a merched sydd wedi bod mewn gofal ac wedi troseddu yn bryder.

Dywedodd bod llawer wedi eu "gyrru o un cartre' i'r llall" a bod "dim rhyfedd mewn gwirionedd eu bod nhw'n cicio yn erbyn y tresi ac yn troseddu".

"Does dim llawer o ddim byd yn digwydd a dwi'n gobeithio y bydd y llywodraeth yn ymateb o ddifri..."

Straeon perthnasol