Maria Miller yn ymddiswyddo fel Ysgrifennydd Diwylliant

Maria Miller Image copyright PA
Image caption Roedd Maria Miller wedi cael ei beirniadu am ei "hagwedd" tuag at yr ymchwiliad treuliau

Mae Ysgrifennydd Diwylliant Llywodraeth y DU, Maria Miller, wedi ymddiswyddo a Sajid Javid, AS Bromsgrove, wedi ei benodi yn ei lle.

Roedd AS Basingstoke, gafodd ei magu ym Mhen-y-bont ar Ogwr, wedi wynebu beirniadaeth hallt ar ôl hawlio gormod o dreuliau Seneddol i dalu am ei morgais.

Mewn llythyr at y Prif Weinidog David Cameron dywedodd hi fod y mater "wedi tynnu sylw oddi wrth y gwaith hanfodol mae'r llywodraeth yn ei wneud".

Dywedodd Mr Cameron fod derbyn y llythyr yn "drist" ond bod rhaid derbyn ei phenderfyniad.

Beirniadaeth

Roedd Mrs Miller wedi cael gorchymyn i dalu'n ôl £5,800 yr oedd hi wedi eu gorhawlio fel costau morgais wedi i Bwyllgor Safonau Tŷ'r Cyffredin gasglu nad oedd hi wedi mynd ati'n fwriadol i dwyllo ac nad oedd wedi talu am gartre' ei rhieni gydag arian trethdalwyr.

Yn wreiddiol, roedd y Comisiynydd Seneddol Annibynnol wedi argymell y dylai hi ad-dalu £45,000, gan feirniadu ei "hagwedd" hi at yr ymchwiliad.

Ond penderfynodd y pwyllgor safonau ar swm llawer yn is, penderfyniad a achosodd gryn ddrwgdeimlad ar draws y pleidiau a galwadau am newid y dulliau o ymchwilio i gwynion yn erbyn ASau.

Dywedodd llefarydd ar ran Downing Street fod y prif weinidog a Mrs Miller wedi cwrdd nos Fawrth i drafod ei dyfodol a'i bod hi wedi cadarnhau ei hymddiswyddiad fore Mercher.

Yn ystod sesiwn cwestiynau'r prif weinidog ddydd Mercher beirniadodd yr arweinydd Llafur Ed Miliband Mr Cameron.

Dywedodd fod y prif weinidog wedi â methu gweithredu er gwaetha' "ymddygiad gwbl annerbyniol" Mrs Miller.

Ond dywedodd Mr Cameron ei fod wedi gwneud y peth iawn wrth ei chefnogi.

Dywedodd nad oedd hi'n euog o'r prif gyhuddiadau yn ei herbyn a'i bod hi hefyd wedi ymddiheuro i aelodau seneddol am yr hyn a wnaeth.

'Dim yn syndod'

Wrth ymateb i'r ymddiswyddiad, dywedodd Aelod Seneddol Ceidwadol Aberconwy, Guto Bebb, ar raglen Dylan Jones fore Mercher: "Doedd o ddim yn syndod - mae'n amlwg bod 'na deimlad cynyddol bod y stori yma'n tanseilio gwaith y llywodraeth.

"Pan mae gweinidog yn dod yn fwy o stori na'r gwaith mae hi i fod i gyflawni yna mae 'na broblem.

"Roedd y wasg yn benderfynol o gadw'r stori mewn lle amlwg hefyd.

"Yn fuan ar ôl i Maria Miller wneud yr ymddiheuriad - a rhaid dweud nad oedd o'n un gwbl agored fel y dylai fod wedi bod - roedd sefyllfa'r prif weinidog wedi mynd bron yn amhosib.

"Faswn i'n rhyfeddu os na fyddai'r prif weinidog yn trio cael merch arall i mewn i'r cabinet rwan."

'Blas drwg'

Image caption Sajid Javid, yr AS dros Bromsgrove, yw'r Ysgrifennydd Diwylliant newydd

Roedd Aelod Seneddol Plaid Cymru dros Arfon, Hywel Williams, yn cytuno nad oedd y newyddion yn sioc.

"Mae hyn 'di bod yn mynd ymlaen ers tipyn - dydy sgandal ond yn gallu para hyn a hyn cyn i rywbeth ddigwydd - felly dydy hyn ddim yn syndod.

"Mae 'na PMQs heddiw wrth gwrs, ac roedd disgwyl i Miliband fynd ar ôl David Cameron, felly ella bod hyn yn gwneud ffafr hefo'r prif weinidog.

"Mae'r blas drwg efo'r treuliau'n para ers blynyddoedd - mae agwedd y cyhoedd wedi bod yn ddamniol iawn."

Nos Fercher yn etholaeth Mrs Miller fe fydd arweinydd UKIP Nigel Farage yn dweud y dylai'r AS wynebu pleidlais a ddylai hi gael parhau fel aelod seneddol.

Mae'n honni bod y Llywodraeth Glymblaid wedi addo rhoi hawl o'r fath i etholwyr pe bai o leiaf 10% o'r etholaeth yn llofnodi deiseb i'r perwyl hwnnw.