Hybu mawndiroedd Môn

Gwarchodfa RSPB Morfa Mawr
Image caption Gwarchodfa RSPB Morfa Mawr

Fe fydd tîm Bioamrywiaeth Cyngor Ynys Môn yn arwain prosiect newydd fydd yn gwarchod ac yn hyrwyddo tiroedd gwlyb lleol.

Bydd prosiect 'Mawndir Môn' yn canolbwyntio ar gorsydd a thiroedd gwlybion unigryw'r Ynys er mwyn help i wella eu cynefin naturiol.

Bydd y gwaith yn edrych ar Gors Erddreiniog, Cors Goch a Chors Bodeilio a'r corsydd o amgylch Cronfa Ddŵr Cefni.

Caiff mawndiroedd eu cydnabod am eu pwysigrwydd amgylcheddol o ran storio carbon a dŵr.

Mae tir mawn yn y DU yn unig yn storio oddeutu 580 miliwn o dunelli o garbon.

Gall gwarchod ac adfer mawndiroedd sydd wedi dirywio fod o gymorth i liniaru effeithiau newid hinsawdd ynghŷd â diogelu cynefinoedd bywyd gwyllt a thirweddau.

Gwella ansawdd dwr a hybu bywyd gwyllt

Bydd Ymgynghorydd Ecolegol y Cyngor, David Cowley, a Chynorthwy-ydd y Fforwm Bywyd Gwyllt, Steve Roberts, yn gweithio ar y prosiect 'Mawndir Môn' gyda phartneriaid allweddol gan gynnwys Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt Gogledd Cymru, Cyfoeth Naturiol Cymru a Dŵr Cymru.

Eglurodd David Cowley: "Mae Fforwm Bywyd Gwyllt Ynys Môn wedi nodi ein tiroedd gwlybion fel blaenoriaeth oherwydd eu pwysigrwydd rhyngwladol.

"Bydd ein gwaith yn canolbwyntio ar diroedd gwlybion Cors Erddreiniog, Cors Goch a Chors Bodeilio yn nwyrain yr Ynys yn ogystal â'r rhai sydd o gwmpas Cronfa Ddŵr Cefni."

"Bydd y cyllid o gymorth i ni gyflwyno nifer o diroedd gwlybion llai er mwyn gwella ansawdd y dŵr sy'n llifo i Gronfa Ddŵr Cefni ynghyd â chael gwared ar y prysgwydd a'r tyfiant arall diangen sydd wedi tyfu dros y blynyddoedd fel y gellir ailgyflwyno anifeiliaid pori i'r tir."

"Yn y tymor hir, rydym yn gobeithio y bydd y prosiect o fudd i fywyd gwyllt, y bydd yn gwella ansawdd y dŵr yfed ac y bydd hefyd yn lliniaru rhywfaint ar lifogydd."

Image copyright K. Birch
Image caption Cors Erddreiniog

Ychwanegodd y Cynghorydd Arwel Roberts, swyddog hybu bioamrywiaeth y cyngor, "Rwy'n falch o weld sefydliadau lleol yn gweithio gyda'i gilydd ar ran cymunedau lleol.

"Mae'n debyg nad yw tiroedd gwlybion Ynys Môn yn asedau adnabyddus iawn, ond rwy'n hyderus y bydd prosiect Mawndir Môn o gymorth i godi ymwybyddiaeth amdanynt ac ennyn balchder yn lleol yn yr adnodd naturiol pwysig hwn."

Mae'n brosiect sydd wedi digwydd yn sgil grant o £73,000 a dderbyniwyd drwy'r Gronfa Ecosystemau Gwydn a weinyddir gan Gyfoeth Naturiol Cymru.

Bydd y prosiect yn ymgysylltu gyda phobl leol, gan gynnwys perchenogion tir, a bydd hefyd yn edrych ar y defnydd hanesyddol o diroedd gwlybion.

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.