Dyfodol ansicr i chwarel Llechwedd ym Mlaenau Ffestiniog

Blaenau Ffestiniog

Mae ansicrwydd wedi codi ynglŷn â dyfodol un o'r ddwy chwarel lechi sydd ar ôl ym Mlaenau Ffestiniog.

Daeth y gwaith yn chwarel Llechwedd i ben am resymau diogelwch bythefnos yn ôl, ac fe fydd 15 o'r 23 gweithwyr yn y chwarel ddim yn derbyn cyflog o ddydd Llun ymlaen.

Mae'r cwmni sydd yn berchen ar y chwarel, J.W. Greaves, ar fin dechrau ar y gwaith o symud cant a hanner o filoedd o dunelli o'r graig o ben y mynydd i weld pa mor ymarferol fyddai agor chwarel newydd yno.

Mae nhw'n gwybod fod yna lechi yno - ac mae nhw'n obeithiol y bydd ganddyn nhw newyddion da cyn bo hir.

Bygythiad

Yn ôl y cynghorydd Paul Thomas o'r dref, mae'r bygythiad i swyddi yn un difrifol mewn tref sydd gyda chysylltiad mor agos â'r chwareli. Meddai: ''Dim ond dwy chwarel sy'n cynhyrchu ac os ydan ni'n colli Llechwedd mae'n bryderus dros ben.

''Mae na ymrwymiad gan gwmni Llechwedd i barhau'r chwarel mewn ardal arall a'u dealltwriaeth nhw ydi bod 20 mlynedd o lechi ar ôl.

''Mae gwaith asesu'r ardal wedi digwydd eisoes ond mae'r sefyllfa anffodus yma yn golygu y bydd rhai o'r chwarelwyr yma allan o waith am chwe i wyth wythnos yn ôl yr hyn dwi'n ddeall.''

Hanes

Bu chwarel lechi yn Llechwedd ers cant saith deg o flynyddoedd, ac ar ei anterth roedd yn cynhyrchu pum mil ar hugain o dunelli o lechi'r flwyddyn.

Yng nghanol y pryder am ddyfodol y diwydiant traddodiadol yma mae safle Llechwedd yn newid.

Mae miloedd o bobl yn tyrru yno i'r llethr beicio agorodd yno'r llynedd, ac yn ogystal â'r ceudyllau fu'n atyniad ymwelwyr ers blynyddoedd, mae disgwyl i wifren wib - neu 'zipwire' - agor yno yn ystod yr haf.

Fydd y datblygiadau yma ddim yn cael eu heffeithio gan yr hyn fydd yn digwydd i chwarel Llechwedd yn y dyfodol.