Noson i gofio Dafydd Rowlands

Dafydd Rowlands
Image caption Dafydd Rowlands yn ei gyfnod fel Archdderwydd Cymru

Fe gafodd dathliad o fywyd a gwaith y bardd a'r llenor Dafydd Rowlands ei gynnal yn ei dref enedigol nos Wener.

Cafodd Mr Rowlands ei eni a'i fagu ym Mhontardawe, yng Nghwm Tawe, ac fe fydd y noson er cof amdano yn cael ei chynnal yng Nghanolfan Gelfyddydol y dref.

Roedd Mr Rowlands yn adnabyddus yn bennaf am ei lwyddiant fel bardd ac fel awdur y rhaglen deledu boblogaidd Licris Olsorts.

Bu hefyd yn Archdderwydd am gyfnod o dair blynedd, ac roedd yn cael ei gofio am iddo gyflawni'r gwaith gyda'i hiwmor nodweddiadol.

Y ddwbl: Camp unigryw

Fe ddechreuodd Mr Rowlands ei yrfa fel gweinidog gyda'r Annibynwyr ym Mrynaman cyn dechrau dysgu mewn ysgol ym Morgannwg ac yna yng Ngholeg y Drindod, Caerfyrddin.

Fe enillodd y goron am y tro cyntaf yn Eisteddfod y Fflint yn 1969 am ei gerdd Cwestiynau fy Mab.

Dair blynedd yn ddiweddarach fe efelychodd y gamp, yn Eisteddfod yr Hwlffordd, am ei bryddest Dadeni, gan gipio'r Fedal Ryddiaith am ei gyfrol Ysgrifau'r Hanner Bardd hefyd.

Fe yw'r unig berson hyd heddiw i fod wedi ennill y ddwy gystadleuaeth yn yr un Eisteddfod.

Hel atgofion

Ysgrifennodd Mae Theomemphus yn Hen yn 1977, cerdd ar ffurf nofel, gwaith arbrofol sy'n cael ei ystyried i fod yn enghraifft brin o dorri tir newydd yn yr iaith Gymraeg.

Bu'n awdur llawn amser o 1983 ymlaen. Wedi hynny bu'n gweithio ar Licris Olsorts, yn ogystal â Phobl y Cwm.

Yn ystod y noson bu pobl yn darllen gwaith Mr Rowlands, eraill yn siarad am eu hatgofion personol ohono a bydd clipiau o'r rhaglenni y buodd yn gweithio arnyn nhw'n cael eu dangos.

Ymysg y cyfranwyr roedd Rhian Morgan, Meirion Evans a Dilwyn Jones.

Cafodd gwaith celf er cof amdano gan yr artist Tegwyn Jones ei werthu hefyd.

Hefyd ar y BBC