Angen newid addysg Gymraeg ail-iaith medd gweinidogion

Dosbarth

Mae angen newid yn y ffordd y mae'r iaith Gymraeg yn cael ei dysgu mewn ysgolion cyfrwng Saesneg, yn ôl y Prif Weinidog a'r Gweinidog Addysg.

Daeth sylwadau Carwyn Jones a Huw Lewis mewn ymateb i adroddiad Grŵp Adolygu Cymraeg ail iaith, o dan gadeiryddiaeth yr Athro Sioned Davies, gafodd ei gyhoeddi ym mis Medi.

Galwodd yr adroddiad hwnnw am "newid cyfeiriad ar frys i atal dirywiad y Gymraeg" gan ddweud bod yr iaith yn ei "hunfed awr ar ddeg".

Dywedodd Carwyn Jones fod newid yn hanfodol, i sicrhau bod pob disgybl "yn cael cefnogaeth i siarad y Gymraeg yn hyderus".

'Profiad diflas'

Mae tua 80% o ddisgyblion Cymru yn dysgu'r Gymraeg fel ail iaith.

Nod yr arolwg yn 2013 oedd ystyried Cymraeg ail iaith i blant ysgol uwchradd.

Daeth yr adroddiad i'r canlyniad bod Cymraeg fel ail iaith yn brofiad diflas i nifer fawr o ddisgyblion ac nad oedden nhw yn gweld bod y pwnc yn berthnasol nac yn werthfawr iddyn nhw.

Dywedodd hefyd nad oedd disgyblion yn ddigon hyderus i ddefnyddio'r Gymraeg y tu allan i'r ystafell ddosbarth a bod y cyfleoedd iddyn nhw wneud hynny yn gyfyngedig iawn.

Camau newydd

Dywedodd Carwyn Jones a Huw Lewis y byddai nifer o gamau yn cael eu cymryd yn sgîl argymhellion yr adroddiad, gan gynnwys hybu'r Gymraeg yn y gweithle, cael gwared ar y cwrs byr Cymraeg TGAU a pharhau i gynnig hyfforddiant i athrawon.

Diolchodd Carwyn Jones i'r Athro Sioned Davies am ei gwaith, ac ychwanegodd: "Mae'n hollol glir o'r adroddiad bod rhaid i'r system gyfredol o ddysgu ac addysgu Cymraeg mewn ysgolion cyfrwng Saesneg newid.

"Mae'r Gymraeg yn rhan unigryw a gwerthfawr o'n hunaniaeth a'n diwylliant, dyw hi ond yn deg bod holl ddisgyblion Cymru - p'un a ydynt yn mynd i ysgol cyfrwng Cymraeg neu ysgol cyfrwng Saesneg - yn cael cefnogaeth i siarad y Gymraeg yn hyderus."

'Annerbyniol'

Dywedodd Huw Lewis, y Gweinidog Addysg a Sgiliau, bod cyrhaeddiad isel mewn Cymraeg ail-iaith yn y gorffennol yn "gwbl annerbyniol".

"Mae'r adroddiad yn tynnu sylw at nifer o faterion o safbwynt y dull cyfredol o addysgu Cymraeg fel ail iaith. Mae hefyd yn edrych ar themâu yr ydym wedi ymrwymo i fynd i'r afael â hwy."

Ychwanegodd: "Rydym am sicrhau bod unrhyw benderfyniadau sy'n cael eu gwneud gennym yn arwain at godi safonau ac yn arwain at alluogi pobl ifanc i fod yn rhugl yn y Gymraeg yn y dyfodol."

Ym mis Mawrth, cyhoeddodd y llywodraeth y byddai'r Athro Graham Donaldson yn cynnal adolygiad o drefniadau cwricwlwm ac asesu yng Nghymru.

Dywedodd y llywodraeth y byddai argymhellion y Grŵp Adolygu yn cael eu hystyried fel rhan o waith yr Athro Donaldson.

Straeon perthnasol