Llafur yn dod i'r brig yn etholiad Ewrop, Ukip yn ail

Yr aelodau seneddol Ewropeiadd newydd
Image caption Yr aelodau seneddol Ewropeaidd newydd

Mae'r Blaid Lafur wedi dod i'r brig o drwch blewyn yn etholiadau Ewrop yng Nghymru ac fe fydd ASEau o bedair plaid wahanol yn cynrychioli Cymru ym Mrwsel.

Derek Vaughan o'r Blaid Lafur, Nathan Gill o UKIP, Kay Swinburne o'r Ceidwadwyr a Jill Evans o Blaid Cymru yw'r pedwar a gafodd eu hethol.

Sicrhaodd Llafur 28.7% o'r bleidlais, 0.6% yn fwy nag Ukip .

17.8% gafodd y Ceidwadwyr (a ddaeth i'r brig yn 2009). Cafodd Plaid Cymru 15.6% o'r pleidleisiau.

Y Blaid Werdd ddaeth yn bumed gyda 4.6% o'r bleidlais a'r Democratiaid Rhyddfrydol yn chweched gyda 4%.

Fe gyhoeddodd y swyddog cyfrif, Bryn Parry Jones, y canlyniadau o ganolfan hamdden Abergwaun yn Sir Benfro nos Sul. Ddydd Iau bwriodd 32% o etholwyr Cymru eu pleidlais.

Wedi'r cyhoeddiad fe ddywedodd yr ASE Llafur, Derek Vaughan ei fod wrth ei fodd fod ei blaid wedi dod i'r brig yng Nghymru.

Ond ychwanegodd ei fod yn siomedig nad oedd ei blaid wedi llwyddo i gipio ail sedd. Roedd hefyd yn anfodlon gyda'r niferoedd wnaeth bleidleisio. "Dyw 32% o'r boblogaeth ddim yn wych, ein swydd ni yw esbonio'r budd mae Cymru'n ei gael o fod yn rhan o'r Undeb Ewropeaidd," meddai.

Dywedodd Nathan Gill o UKIP fod ei blaid wedi cyfathrebu gyda'r cyhoedd yng Nghymru ac wedi llwyddo i drosglwyddo eu neges am adael yr Undeb Ewropeaidd.

Yn ol Kay Swinburne o'r Ceidwadwyr, roedd cysylltu gyda'r cyhoedd yn broblem. "Mae'n rhaid i ni godi ymwybyddiaeth am waith yr Undeb Ewropeaidd a'r hyn mae Aelodau Seneddol Ewropeaidd yn ei wneud," dywedodd.

Roedd Jill Evans o Blaid Cymru am ddiolch i bobl Cymru am "ymddiried yn y blaid i fod yn llais cryf o fewn Ewrop am y pum mlynedd nesa".

Dadansoddiad

Dywedodd gohebydd gwleidyddol BBC Cymru, Tomos Livingstone:

"Bum mlynedd yn ôl, enillodd y Ceidwadwyr, Llafur, Plaid Cymru a UKIP un sedd yr un yn Senedd Ewrop, ond bum mlynedd yn ôl y Ceidwadwyr ddaeth yn gyntaf.

"Y tro hwn, mae Llafur nôl ar y brig, ond dim ond 0.6% ar eu holau oedd Ukip.

"Mae i'r canlyniad oblygiadau mawr ar gyfer gwleidyddiaeth Gymreig. Mae'n anos i ddadlau, fel y mae rhai wedi gwneud, fod Cymru rywsut yn eithriad i'r tueddiadau Ewrosgeptig welir ar draws y ffin yn Lloegr.

"Mae'r prif bleidiau i gyd wedi gweld eu pleidlais yn cael ei herydu gan Ukip.

"Bydd Plaid Cymru, a dreuliodd yr ymgyrch yn ymosod ar Ukip, o leiaf yn teimlo bod eu tacteg wedi ei gyfiawnhau, gan ei bod hi'n glir fod eu pleidlais graidd wedi troi allan a sicrhau bod Jill Evans yn cadw'i sedd.

"Daeth Ukip i'r brig yng Nghonwy, Sir Ddinbych, Sir y Fflint a Wrecsam - does dim dwywaith mai rhanbarth y Gogledd yw siawns orau'r blaid o ethol eu AC cyntaf yn etholiad y Cynulliad yn 2016.

"Daeth Ukip i'r brig hefyd ym Mhowys a Bro Morgannwg - bydd hynny'n bryder i'r Ceidwadwyr wrth iddyn nhw amddiffyn Maldwyn a Bro Morgannwg yn yr Etholiad Cyffredinol flwyddyn nesaf.

"O ran y Democratiaid Rhyddfrydol - gyda 4% o'r bleidlais, y tu ôl i'r Gwyrddion ar 4.6%, mae'n ffordd bell iddyn nhw fynd gyda'r Etholiad Cyffredinol flwyddyn nesaf, ac efallai'n fwy pryderus iddyn nhw, yr etholiad Cynulliad yn 2016 sydd hefyd yn defnyddio elfen o gynrychiolaeth gyfrannol."