Medal y Dysgwyr i ferch o Went

Jennifer Haley
Image caption Jennifer Haley o Gil-y-coed enillodd Fedal y Dysgwyr yn Eisteddfod y Bala

Enillydd Medal y Dysgwyr Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Meirionnydd 2014 yw Jennifer Haley o Gwndy ger Cil-y-Coed, Sir Fynwy.

Mae Jennifer yn ddisgybl chweched dosbarth yn Ysgol Cil-y-Coed a dyma ei phrofiad cyntaf o gystadlu yn Eisteddfod yr Urdd.

Ganwyd a magwyd Jennifer yng Nghasnewydd a hi yw'r unig un o'i theulu ar yr aelwyd gartref sy'n siarad Cymraeg.

Mae'n rhoi'r clod am fentro i'r gystadleuaeth eleni i'w hathrawes Gymraeg yn yr ysgol.

Mae'n astudio Hanes, Bagloriaeth Cymru a Chymraeg ar gyfer ei harholiadau Lefel A a dywed iddi ddewis astudio'r Gymraeg oherwydd ei fod yn heriol.

'Siwan'

Cyflwynwyd y Fedal i Jennifer dan y ffug enw 'Siwan' am ysgrifennu ar unrhyw dair ffurf a pharatoi sgwrs ar dâp. Canolbwyntiodd un darn o'i gwaith ysgrifenedig ar gymeriad adnabyddus i ardal yr Eisteddfod, sef Syr Ifan ab Owen Edwards, sylfaenydd yr Urdd.

Lluniodd lythyron personol rhyngddo a'i gyfnither mewn arddull sgyrsiol, agos-atoch, yn ôl y beirniaid.

Jane Nicholas a Beryl Davies oedd wrth fwrdd y beirniaid, ac yn ôl y ddwy wrth draddodi'r feirniadaeth i'r pum ymgeisydd o'r llwyfan heddiw:

"Siaradodd 'Siwan' yn frwdfrydig yn y cyfweliad a phrofodd iddi gyrraedd safon dda o ystyried mai ym mlwyddyn saith y dechreuodd ddysgu'r iaith. Mae'n llwyr deilyngu'r wobr."

Dim ond pump

Er bod y gwaith llafar a ddaeth i law yn aeddfed yn ôl y beirniad Jane Nicholas, dywedodd hefyd ei bod yn "siom a syndod" iddi hi a'i chyd-feirniad Beryl Davies mai dim ond pump wnaeth ymgeisio a gofynnodd i athrawon ail-iaith annog eu disgyblion i ymgeisio.

Anaml iawn y mae enillydd un o brif seremonïau'r Eisteddfod yn gallu dweud ei fod yn chwarae camp ar y lefel uchaf, ond heddiw, mae enillydd Medal y Dysgwyr yn serennu ar y cwrt sboncen hefyd.

Mae Jennifer yn chwarae sboncen dros Gymru ac yn teithio'n helaeth wrth gymryd rhan mewn cystadlaethau ar hyd a lled y wlad a thramor. Aeth ei thaith ddiwethaf â hi i'r Eidal i'w chystadleuaeth Ewropeaidd cyntaf yn yr adran hŷn.

Er bod cystadlu yn Eisteddfod yr Urdd yn newydd i Jennifer, mai wedi ymweld â Gwersylloedd yr Urdd yng Nglan-llyn a Llangrannog. Bu'n gweithio fel arweinydd yn y Gwersylloedd fel rhan o'i phrofiad gwaith:

"Cawson ni lawer o hwyl achos gwnaethon ni ddigon o bethau cŵl, fel rafftio dŵr gwyn. Gyda'r nos aethon ni i wylio Blodeuwedd yn cael ei pherfformio yn yr awyr agored - roedd hi'n fin nos hyfryd!" meddai Jennifer.

Wedi cwblhau ei harholiadau Lefel A, gobaith Jennifer yw teithio a chwarae sboncen am flwyddyn ac yna ei huchelgais yw mynd i'r Brifysgol yn America i astudio a chwarae sboncen. "Ond, hoffwn ddychwelyd i Gymru wedi hynny," meddai.

Hefyd ar y BBC