Gweinidog Iechyd: Angen siarad am farwolaeth

mynwent Image copyright Thinkstock
Image caption Mae trafod marwolaeth yn dabŵ i lawer yn ôl ymchwil diweddar

Mae'r Gweinidog Iechyd Mark Drakeford wedi dweud bod angen i bawb fod yn fwy parod i siarad am farwolaeth a gofal diwedd oes.

Roedd Mr Drakeford yn siarad cyn cynhadledd yn Llandudno lle mae disgwyl iddo rybuddio bod llawer o bobl yng ngogledd Cymru yn methu a gwneud cynlluniau addas ar gyfer eu marwolaeth neu gofal diwedd oes eu teuluoedd.

Bydd y gynhadledd yn Llandudno yn ceisio annog pawb i gael sgyrsiau mwy agored a gonest ynglŷn â'u dymuniadau.

Mae ffigyrau ComRes yn dangos bod:

  • 85% o bobl yng Nghymru yn teimlo bod pobl Prydain yn anghyfforddus wrth siarad am farwolaeth;
  • Bron i hanner (46%) o bobl yng Nghymru sydd â phartner ddim yn ymwybodol o'u dymuniadau diwedd oes;
  • Llai na 30% o oedolion sydd wedi ysgrifennu ewyllys;
  • 28% sydd wedi dweud wrth rywun am sut angladd hoffen nhw gael;
  • Dim ond 2% sydd wedi gwneud cofnod o'u dymuniadau am ofal os na allen nhw wneud penderfyniad dros eu hunain.

Dywedodd Mark Drakeford: "Mae pawb yn cynllunio ar gyfer digwyddiadau mawr bywyd - genedigaethau, graddio a phriodasau - ond yn aml iawn rydym yn cuddio rhag yr un digwyddiad fydd yn cael yr effaith fwyaf ar y bobl o'n cwmpas.

"Mae'n allweddol ein bod yn siarad, cynllunio a gwneud trefniadau ar gyfer diwedd ein bywydau cyn i bethau fynd yn rhy hwyr.

"Dyna pam rwy'n awyddus i annog sgyrsiau gyda pherthnasau, ffrindiau, gofalwyr a gweithwyr iechyd proffesiynol, er mwyn cefnogi'r posibilrwydd o farwolaeth mor dda a phosib i bawb."

Cafodd y gynhadledd yn Llandudno ei drefnu er mwyn rhannu gwybodaeth a syniadau rhwng mudiadau iechyd a chymunedol ynglŷn â materion diwedd oes.

"Y mwyaf o sgyrsiau yr ydyn ni'n eu cael a'r mwyaf o gynllunio yr ydyn yn ei wneud, yna gallwn gynnig gofal gwell ar ddiwedd oes," meddai Mr Drakeford.

"Mae cynllunio ar gyfer diwedd oes yn golygu ein bod ni'n fwy tebygol o roi'r gofal, ac yn y diwedd, y farwolaeth y gall unigolyn obeithio amdano."

Straeon perthnasol