Fflur a'r Llyfrau: Golwg ar Ŵyl y Gelli

Unwaith eto eleni mae miloedd o bobl wedi heidio i dref fechan y Gelli Gandryll ym Mhowys ar gyfer un o ŵyliau llenyddol mwyaf y DU. Ymhlith yr awduron gafodd wythnos brysur oedd Fflur Dafydd, y nofelydd a cherddor o Gaerfyrddin. Bu'n rhannu ei hargraffiadau gyda BBC Cymru Fyw:

Image copyright Fflur Dafydd
Image caption Fflur yn arwyddo yn y siop lyfrau gyda Tishani Doshi

"Pererindod Flynyddol"

"Mae teithio i'r Gelli Gandryll yn rhyw fath o bererindod bellach, a dwi'n dal i ryfeddu at y ffaith bod gŵyl lenyddiaeth fwya'r byd yn digwydd bod yma yng Nghymru. Gŵyl i'r llyfr-garwr yw hon - sy'n rhoi cyfle prin i ddarllenwyr gyfarfod â'r awduron sydd wedi eu cyffwrdd a'u hysbrydoli, ac i ddysgu mwy am eu crefft a'u syniadaeth mewn awyrgylch arbennig iawn.

Bore dydd Mawrth, 27 Mai, ro'n i'n rhan o'r trafodaethau i sefydlu PEN Cymru, adain Gymraeg a Chymreig o'r corff rhyngwladol sydd yn ymgyrchu dros ryddid mynegiant ar draws y byd, ac yn siarad ar ran awduron sydd yn cael eu caethiwo oherwydd eu daliadau, neu yn wynebu sensoriaeth.

Cafwyd ymateb brwd, a chyfle prin i ddwyn nifer o awduron o wahanol gefndiroedd yng Nghymru at ei gilydd, i greu undod yn ein gweledigaeth. Yn dilyn y cyfarfod hwnnw, fe fum yn cymryd rhan mewn darlleniad gydag awdur o'r Ariannin, Samanta Schweblin. Braf oedd cael tair iaith yn rhan o'r digwyddiad - Samanta yn siarad yn Sbaeneg trwy gyfieithydd, minnau'n darllen pytiau yn Saesneg, ac yna'n derbyn cwestiynau yn Gymraeg oddi wrth y gynulleidfa.

Yn dilyn y sesiwn honno, fe fum yn cadeirio digwyddiad am y tro cyntaf, ac yn holi Tishani Doshi, awdures a dawnswraig o India sydd hefyd yn hanner-Cymraes, â'i mam yn dod o Nercwys, Sir y Fflint.

Image copyright Fflur Dafydd
Image caption Fflur gyda Samanta Schweblin

Crwydro'r maes

Ddydd Mercher roedd gen i ddiwrnod i mi fy hun yn y Gelli, sy'n rhywbeth anghyffredin dros ben. Pleser oedd crwydro o gwmpas y maes a mynd i ddigwyddiadau amrywiol - i ddysgu mwy am Frida Kahlo, yr artist, trwy gyfrwng barddoniaeth Jay Griffiths, i fynychu trafodaeth am greadigrwydd bwyd wedi'i gadeirio gan Rosie Boycott, a chlywed yr awdur Tiffany Murray yn holi awduron a menywod dylanwadol sy'n byw ar y ffin yng Nghymru.

Image copyright Fflur Dafydd
Image caption Toni Morrison yn annerch Gŵyl y Gelli

"Ysbrydoliaeth"

Uchafbwynt yr ŵyl, heb os nac onibai, oedd gweld yr awdur a'r enillydd Nobel, Toni Morrison, yn siarad am ei gwaith, yn enwedig gan i'w nofel 'Beloved' fod yn ysbrydoliaeth mawr i mi yn fy ugeiniau.

I goroni'r cyfan, cafwyd cyfle, ar nos Iau'r ŵyl, i dalu teyrnged i ddyn arbennig iawn, sef Nigel Jenkins, y bardd a'r Cymro brwd, a fu farw eleni yn 64 oed. Profiad emosiynol a hapus, mewn lleoliad yn llawn awyrgylch - sef llwyfan Starlight, pafiliwn wedi'i addurno gan gannoedd o sêr bychain. Seren fawr ein ffurfafen ni oedd Nigel, ac roedd clywed cyfraniadau gan ei ffrindiau yn gadarnhad na fydd y golau hynny fyth yn ddiffodd."