Dioddefwyr Thalidomide yn erlyn cwmniau

Thalidomide Image copyright Science Photo Library
Image caption Mi oedd y cyffur yn cael ei ddefnyddio i drin salwch bore

Mae pobl wnaeth ddioddef o sgil effeithiau Thalidomide wedi cymryd camau cyfreithiol yn erbyn y cwmni wnaeth gynhyrchu'r cyffur a'r dosbarthwr.

Mae'r BBC wedi gweld dogfennau llys sydd yn nodi bod wyth o bobl gyda nifer o anableddau yn ceisio hawlio iawndal.

Mi oedd y cyffur yn cael ei ddefnyddio gan ferched beichiog i ddelio gyda salwch bore yn y 50au a'r 60au.

Mi gafodd babanod eu geni gyda phroblemau i'w golwg, clustiau, organau mewnol a nam ar eu breichiau a'u coesau.

Erbyn i ddoctoriaid stopio rhoi'r cyffur i fenywod roedd mwy na 10,000 o fabanod ar draws y byd wedi eu geni gydag anableddau. Dim ond hanner ohonyn nhw wnaeth oroesi.

Eisiau cyfiawnder

Mae wyth o bobl yn erlyn Grünenthal - y cwmni wnaeth ddatblygu a chynhyrchu'r cyffur - a Diageo Scotland, sydd nawr yn berchen ar Distillers.

Distillers oedd y cwmni oedd yn dosbarthu'r cyffur. Mae'n debyg bod rhai o'r wyth wedi cael eu gwrthod pan dalodd Distillers iawndal i 460 o Brydeinwyr wnaeth oroesi effeithiau Thalidomide, nôl yn 1973.

Y cwmni cyfreithiol Slater and Gordon sydd yn cynrychioli'r dioddefwyr.

Dywedodd y cyfreithiwr Fraser Whithead:

"Mae Grünenthal a Distillers wastad wedi honni bod trychineb Thalidomide yn drasiedi nad oedd modd ei hosgoi a'u bod nhw wedi gwneud popeth oedd yn ddisgwyliedig o gwmniau cyffuriau ar y pryd. Mae'n gwaith ymchwil ni wedi dangos bod hynny yn nonsens.

"Roedd y ddau gwmni yn gwybod bod y cyffur yn achosi niwed i'r nerfau ac mi gafon nhw rhybuddion y gallai Thalidomide gael effaith ofnadwy ar freichiau a choesau. Ond mi oedd y cyffur yn dal ar y farchnad am fisoedd lawr wedyn."

Un o'r bobl sydd yn erlyn yw Brian Davies, 53 o Wynedd.

Mae'n dweud na chafodd o iawndal yn y gorffennol am na chafodd ei freichiau eu heffeithio.

"Mae'n warth fod cymaint o bobl ddim wedi cael cyfiawnder... Ers i mi fod yn blentyn dw i wedi colli'r pleserau bob dydd, fel chwarae pêl-droed gyda ffrindiau neu nofio, pethau mae pobl eraill yn cymryd yn ganiataol.

"Bob dydd 'dw i mewn poen ac mae bob dydd yn frwydr."

Record dda

Mae llefarydd Grünenthal wedi cadarnhau ei bod wedi derbyn ebost gan Slater and Gordon sydd yn dweud y byddan nhw yn cymryd camau cyfreithiol yn ei herbyn ar ran wyth o bobl.

"Dyw Grünenthal ddim wedi gweld yr honiadau y maen nhw'n cyfeirio atyn nhw ac felly nid ydyn ni mewn sefyllfa i wneud unrhyw sylw pellach."

Mae Diageo wedi dweud bod materion yn ymwneud â phobl sydd wedi dioddef yn sgil Thalidomide yn cael eu cymryd o ddifri a bod ganddyn nhw record dda am "wneud y peth iawn".

Llynedd mi wnaeth Diageo dalu £49m i fwy na 100 o bobl o Awstralia wnaeth ddioddef yn sgil y cyffur.