Galw am ymchwiliad i reolaeth Cwmni Dawns Cenedlaethol

Cwmni Dawns Cenedlaethol Cymru

Mae Plaid Cymru wedi gofyn i Swyddfa Archwilio Cymru ymchwilio i Gwmni Dawns Cenedlaethol Cymru (CDCC), yn sgil pryderon am y ffordd y cafodd y sefydliad ei reoli.

Mae'r Archwilydd Cyffredinol, Huw Vaughan Thomas wedi cytuno i gwrdd â llefarydd y blaid ar y celfyddydau, Bethan Jenkins, a bydd yn ystyried yr alwad fel rhan o'i rôl fel archwilydd Cyngor Celfyddydau Cymru, sef prif ffynhonnell arian y cwmni dawns.

Mae BBC Cymru wedi darganfod bod y cwmni dawns wedi derbyn £40,000 ychwanegol gan y Cyngor Celfyddydau yn gynharach eleni.

Dywedodd cadeirydd CDCC bod y taliad ychwanegol ar gyfer costau yn ymwneud a diswyddo cyfarwyddwr artistig a phenodi un arall, a bod y cwmni yn bwriadu penodi aelodau newydd i'r bwrdd ac aelodau staff yn yr hydref.

Dywedodd llefarydd ar ran llywodraeth Cymru bod Cyngor y Celfyddydau yn parhau i fonitro materion yn CDCC.

Galw am ymddiswyddo

Ym mis Ebrill, fe wnaeth un aelod o fwrdd CDCC alw ar gadeirydd y cwmni, Andrew Davies i ymddiswyddo yn dilyn adroddiad beirniadol o reolaeth y cwmni.

Image caption Dywedodd Bethan Jenkins bod angen ymchwiliad i sicrhau bod arian cyhoeddus yn cael ei ddefnyddio yn gywir

Dywedodd Bethan Jenkins bod "cwestiynau oedd angen eu hateb" am ddatblygiad y cwmni dawns ers yr arolwg, ac am sut y cafodd y £40,000 ychwanegol ei wario.

"Dwi'n teimlo bod angen brysio. Mae hwn yn swm sylweddol o arian sydd wedi ei roi i'r cwmni dawns, a dylai'r trefniadau fod mewn grym i wneud y defnydd gorau o'r arian yna," meddai Ms Jenkins.

"Dydw i ddim yn sicr bod angen arian ychwanegol ar gyfer y newidiadau yma, neu os gallen nhw wedi dod o hyd iddo o fewn eu cyllideb eu hunain.

"Mae'r rhain yn gwestiynau y byddaf yn edrych i'r Archwilydd Cyffredinol eu hateb os yw'n penderfynu cynnal ymchwiliad."

'Methu gweithredu'n addas'

Daeth adroddiad annibynnol, gafodd ei weld gan BBC Cymru, i'r canlyniad bod bwrdd CDCC yn "methu gweithredu mewn modd addas" a'r awgrym oedd y dylai cadeirydd a bwrdd newydd gael eu penodi erbyn mis Ionawr 2014.

Cafodd yr adroddiad ei gomisiynu gan Gyngor Celfyddydau Cymru yn dilyn cyfnod o ansefydlogrwydd yn y cwmni dawns. Yn ystod y cyfnod yma, fe wnaeth sylfaenwyr y cwmni ddiswyddo, ac fe adawodd pump allan o wyth o gyfarwyddwyr yn dilyn cyhoeddiad yr adroddiad.

Image caption Roedd Christine Lewis wedi galw ar gadeirydd y cwmni i ymddiswyddo ym mis Ebrill

Cyngor Celfyddydau Cymru sydd yn rhoi 85% o incwm y cwmni dawns, a bydd yn rhoi £853,125 yn ystod 2014/15. Roedd y £40,000 gafodd ei roi yn gynharach eleni yn ychwanegol i'r grant oedd wedi ei gynllunio.

Dywedodd Andrew Davies bod y gwaith o benodi rheolwyr newydd wedi dechrau.

"Ym mis Mawrth 2014 fe wnaeth Cyngor Celfyddydau Cymru gynnig grant ychwanegol o £40,000 oedd ar gyfer 'costau yn ymwneud a diswyddo a phenodi cyfarwyddwr artistig', ac mae wedi galluogi i'r cwmni weithio gyda dwy ymgynghorydd, Susan Royce a Rachel Gibson i gwblhau'r briff datblygu o Ebrill 2014, gan gefnogi'r Bwrdd a'r Rheolwyr i greu gweledigaeth newydd ar gyfer y cwmni.

"Bydd y gwaith yma yn galluogi i'r cwmni greu cynllun busnes newydd a gweithredu amserlen recriwtio ar gyfer aelodau'r bwrdd a staff yn yr hydref 2014."

Dywedodd Christine Lewis, y cyn aelod o'r bwrdd oedd wedi galw ar Mr Davies i ymddiswyddo, ei bod hi'n gobeithio y byddai cais Plaid Cymru yn arwain at ymchwiliad gan yr archwilydd i mewn i "stiwardiaeth effeithiol o arian cyhoeddus gan Gyngor Celfyddydau Cymru a Cwmni Dawns Cenedlaethol Cymru dros y 12 mis diwethaf".

Straeon perthnasol