Peter Hain i ymddeol o'r Senedd

peter hain Image copyright PA
Image caption Dywedodd Peter Hain y byddai yn parhau i ymgyrchu o blaid cyfiawnder

Mae Peter Hain wedi cyhoeddi y bydd yn ymddeol o San Steffan pan ddaw'r Etholiad Cyffredinol yn 2015.

Mae Mr Hain wedi cynrychioli Castell Nedd yn y Senedd ers 1991.

Pan ddaeth Llafur i rym yn 1997 cafodd ei ddyrchafu gan Tony Blair yn Is-Weinidog yn y Swyddfa Gymreig.

Fe ddaeth i'r amlwg wrth iddo arwain yn llwyddiannus yr ymgyrch ddatganoli yng Nghymru yn 1997.

Dyrchafwyd Mr Hain i'r Cabinet yn 2002 pan ddaeth yn Ysgrifennydd Cymru.

Cafodd Mr Hain ei ddewis i sefyll yng Nghastell-nedd eto yn 2015 ond fe ddywedodd ei fod yn bryd iddo roi'r gorau i'w yrfa yn Nhŷ'r Cyffredin.

"Mae'n bryd i gael newid."

"Rydw i wedi bod yn weithgar yn wleidyddol am 50 mlynedd, a 23 mlynedd yn Nhŷ'r Cyffredin. Er fy mod yn bwriadu parhau i fod yn weithgar yn wleidyddol, rydw i wedi penderfynu dod o hyd i ffyrdd newydd o gynrychioli'r wleidyddiaeth flaengar rydw i a Ed Miliband yn credu ynddo. Mae'n bryd i gael newid."

Dywedodd Arweinydd Llafur Ed Miliband: "Mae Peter Hain wedi gwasanaethu'r Blaid Lafur yn ddiflino. Roedd yn "ddidwyll, doeth a chadarn" meddai.

Image caption Bu Mr Hain yn arwain yr ymgyrch "Ie" yn refferendwm datganoli 1997

Yn ôl Mr Miliband roedd Mr Hain wedi rhoi gwasanaeth arbennig fel Ysgrifennydd Cymru, Ysgrifennydd Gwaith a Phensiynau, ac Arweinydd Tŷ'r Cyffredin. Ond dywedodd Mr Miliband y byddai yn cael ei gofio yn bennaf oll am ei waith fel Ysgrifennydd Gogledd Iwerddon, yn ffigwr allweddol yn negodi cytundeb heddwch yng Ngogledd Iwerddon.

Ymateb Dafydd Wigley

Wrth ymateb i'r cyhoeddiad dywedodd cyn arweinydd Plaid Cymru, Dafydd Wigley wrth Cymru Fyw;

"Fel un a fu'n cydweithio â Peter Hain ar faterion datganoli ac economaidd dros 20 mlynedd, rwy'n dymuno'n dda iddo.

"Bydd yn cael ei gofio am y modd medrus y gwnaeth arwain Deddf Cymru 2006 a wnaeth arwain at roi grymoedd deddfu i'r Cynulliad. Fe fydd yn cael ei gofio hefyd fel ymgyrchydd diffuant ar faterion gwrth-hiliol a'i safiad dros bobl dduon De Affrica."

'Caffaeliad'

Mae'r Prif Weinidog Carwyn Jones wedi dweud ei fod wedi ei synnu gan y newyddion.

"Dydych chi byth yn disgwyl newyddion fel hyn - doeddwn i ddim yn ei ddisgwyl e," meddai.

"Mae Peter yn rhywun oedd yn weithgar iawn, iawn ac mi fydd yn weithgar iawn o fewn be bynnag mae'n ddewis ei wneud yn y dyfodol.

"Mae pobl yn gwneud eu penderfyniadau wrth gwrs ac mi fydd e yn gaffaeliad i beth bynnag a phwy bynnag mae'n gweithio gyda nhw yn y dyfodol."

Straeon perthnasol