'Angen rhestr ferched ar gyfer pob sedd'

Julie Morgan

Mae AC Llafur wedi dweud y dylid ystyried rhestr fer merched yn unig ar gyfer pob sedd sy'n dod yn wag yng Nghymru.

Yn siarad ar Sunday Supplement ar Radio Wales, dywedodd bod y sefyllfa hanesyddol o ran faint o fenywod sydd wedi cynrychioli etholaethau Cymreig yn San Steffan yn "syfrdanol".

Daw'r sylwadau yn dilyn ffrae ynglŷn â'r penderfyniad i ddefnyddio rhestr heb ddynion er mwyn penderfynu ar yr ymgeisydd Llafur ar gyfer Cwm Cynon yn dilyn ymddeoliad Ann Clwyd.

Mae'r ysgrifennydd lleol, Alun Williams yn dadlau y dylid dewis yr unigolyn gorau heb ystyried beth yw rhyw y person.

'Ystadegau syfrdanol'

"Sut all e fod yn deg ein bod wedi cael cannoedd o ASau gwrywaidd yng Nghymru ond dim ond 13 menyw?" gofynnodd Ms Morgan

Ychwanegodd: "Fy safbwynt i yn bersonol yw bod yr ystadegau mor syfrdanol...

"Rwy'n meddwl y dylai rhestr fer merched yn unig gael ei ystyried ar gyfer pob sedd sy'n dod yn wag yng Nghymru.

"Rydw i yn meddwl ein bod ni wedi cyrraedd y sefyllfa lle mae ddim ond drwy ddefnyddio dulliau fel hyn mae menywod yn cael eu dewis."

Anghysondeb?

Image caption Fe gafodd Stephen Kinnock ei ddewis i sefyll yn Aberafan yn dilyn penderfyniad Hywel Francis i ymddeol

Gofynnodd Vaughan Roderick wrth Ms Morgan oedd yn deg fod etholaeth Cwm Cynon - sydd â record dda o ran ymgeiswyr benywaidd - yn cael rhestr merched-yn-unig, ond bod etholaeth Aberafan - sydd erioed wedi cael AS benywaidd - yn cael rhestr agored.

Gofynnodd Mr Roderick: "Oes rhywbeth yn mynd ymlaen fan hyn lle pan mae dyn mae'r arweinyddiaeth eisiau ei gael i fewn yn cael ei gymeradwyo?"

Dywedodd Ms Morgan: "Mae'r penderfyniad am ba etholaethau rhestr fer merched yn cael eu gwneud yn Llundain gan y pwyllgor cenedlaethol...

"Mi ddylen ni fod yn edrych ar restrau merched yn unig ar gyfer seddau diogel.

"Dyw e ddim yn hawdd, mae e yn anodd, ond mae'r cynadleddau wedi cefnogi hyn... dyma yw polisi y blaid."

Yn ystod cyfweliad ar Sunday Politics Wales, dywedodd yr AS Peter Hain, sydd newydd gyhoeddi i fwriad i ymddeol fel AS Castell Nedd ar ddiwedd y tymor Seneddol, mai mater i'r blaid ydoedd.

"Rwy'n credu'n gryf bod Cymru angen mwy o ferched yn San Steffan oherwydd maen nhw wedi bod yn brin yn y gorffennol...

"Nid fy lle i yw datgan barn os mai rhestr agored neu ferched yn unig ddylai gael ei defnyddio."

Straeon perthnasol