'Sicrhau dyfodol' un o wneuthurwyr clocsiau olaf Cymru

Gwilym Bowen Rhys
Image caption Mae Gwilym Rhys hefyd yn aelod o'r grŵp Plu

Mae gwneud clocsiau Cymreig yn grefft sydd wedi parhau am ganrifoedd. Ond roedd yna bryder y gallai'r traddodiad farw wrth i un o'r gwneuthurwyr llawn amser olaf yng Nghymru ystyried ymddeol.

Ers iddo droi yn 60, mae Trefor Owen o Griccieth wedi bod yn ystyried ymddeol er mwyn treulio mwy o amser gyda'i wraig, Rhiannon.

Y pryder oedd na fyddai'r gwaith yn parhau, gan nad oedd unrhyw un i gymryd yr awenau.

Ond, yn dilyn galwad annisgwyl o swyddfa frenhinol, mae gobaith i'r dyfodol unwaith eto.

Crefft

Image copyright Huw Jenkins
Image caption Roedd pryder na fyddai unrhyw un yn parhau gyda chrefft Trefor Owen

Daeth yr alwad o Swyddfa'r Tywysog Charles, oedd wedi clywed am sefyllfa Trefor ar y radio, ac oedd am dalu am brentis.

Dywedodd Rhiannon Owen: "Roedd o'n anodd i gredu bod 'na alwad o rywun fel Prince Charles, felly mae'n cymryd dipyn o amser i ddod dros y peth.

"Heb y pres, fydd na ddim dyfodol i'r grefft 'swn i'n deud."

Mae swyddfa'r tywysog wedi cadarnhau ei fod am wneud cyfraniad fydd yn sicrhau dyfodol y traddodiad.

'Cyfraniad i ddiwylliant Cymru'

Ers mis Ebrill, Gwilym Bowen Rhys sydd wedi bod yn mynd i'r gweithdy bob dydd i ddysgu'r grefft.

Mae ei ddiddordeb mewn traddodiadau gwerin yn amlwg fel aelod o grŵp Plu, ond mae'n dweud bod dysgu i wneud clocsiau yn her gwbl wahanol.

"Mae bron iawn pob agwedd o'r gwneuthuriad yn grefft yn ei hun 'swn i'n ddeud," meddai.

"Mae o i gyd i 'neud hefo teimlad, a dy lygaid, 'da ni'm yn mesur a does na'm lot o wyddoniaeth yno fo o gwbl... Mae o'n grefft."

Gobaith Gwilym yw y bydd yn gallu sicrhau dyfodol y grefft yng Nghymru.

"Dwi'n eitha' sicr y bydd 'na alw am glocsian felly cyn belled a bod 'na alw am glocsiau bydd na alw am rywun i'w gwneud nhw.

"Rownd y byd yn sicr 'da ni'n cael ordors o rownd y byd i gyd, ond dwi'n gweld hwn fatha cyfraniad bach fi i ddiwylliant Cymru, dyna di'r pwyslais."