'Angen i'r gymuned Fwslimaidd atal radicalaeth'

Fideo Isis
Image caption Mae'n ymddangos bod fideo Isis yn cynnwys dau ddyn o Gaerdydd - Nasser Muthana (canol) a Reyaad Khan (chwith)

Mae'r Arglwydd Carlile o Aberriw, cyn adolygydd o ddeddfau gwrth terfysgaeth yn y DU, wedi dweud wrth y BBC mai'r gymuned Fwslimaidd sydd yn y sefyllfa orau i atal aelodau radical rhag ceisio recriwtio ym Mhrydain.

Dywedodd cyn aelod seneddol y Democratiaid Rhyddfrydol ym Maldwyn bod hefyd angen mesurau llymach i atal terfysgaeth.

Daw'r alwad wedi i ddynion o Gaerdydd gael eu hadnabod mewn fideo yn annog pobl i fynd i ymladd gyda'r grŵp eithafol, Isis.

Mae'r BBC yn deall bod y trydydd dyn y fideo yn dod o Aberdeen.

500 o Brydeinwyr

Ddydd Llun, daeth i'r amlwg bod dau ddyn o Gaerdydd, Reyaad Khan a Nasser Muthana, wedi ymddangos yn y fideo.

Mae brawd Nasser Muthana, Aseel, hefyd wedi teithio i Syria ar ôl dweud wrth ei dad ei fod yn mynd i aros gyda ffrind er mwyn adolygu cyn arholiad mathemateg.

Image caption Dywedodd tad Aseel (chwith) a Nasser (dde) Muthana nad oedden nhw wedi dangos unrhyw arwyddion o fod yn radical

Yn ôl un o gyn swyddogion MI6 - Richard Barrett - mae hyd at 500 o Brydeinwyr yn ymladd allan yn Syria ar hyn o bryd.

Dywedodd y byddai'n anodd rhagweld faint fyddai'n fygythiad pan yn ôl yn y DU.

Yn siarad ar raglen Newsnight, dywedodd yr Arglwydd Carlile mai'r "partneriaid mwyaf pwysig" wrth geisio atal Mwslimiaid ifanc rhag cael eu radicaleiddio yw'r "cymunedau Mwslimaidd eu hunain".

"Nid yw mamau, gwragedd, chwiorydd am weld eu gŵyr, brodyr, meibion yn jihadists ac mewn perygl o gael eu lladd yn y rhyfel cartref."

Image copyright AFP
Image caption Y gred yw bod hyd at 500 o Brydeinwyr wedi teithio i Syria i ymladd

Ar BBC Radio 4, dywedodd y dylai'r llywodraeth ystyried cyflwyno "gorchmynion rheoli" sydd heb eu defnyddio ers 2011.

"Mae angen i ni edrych ar atal radicaliaeth dreisgar cyn i bobl adael y wlad, a hefyd mae angen i ni edrych ar fesurau pellach."

Cyfryngau cymdeithasol

Ar y Post Cyntaf, dywedodd yr arbenigwr cyfrifiadurol, Glyn Howells bod cyfryngau cymdeithasol yn chwarae rhan bwysig yn rhannu negeseuon eithafol.

"Defnyddio'r cyfryngau cymdeithasol yn effeithiol ac mae hynny'n beth anodd iawn i reoli," meddai.

"Mae 'na beth gwaith allwch chi wneud i reoli pethau fel hynny, ond mae'n tueddu i gymryd camau eithafol iawn i gael rheolaeth."

Ychwanegodd bod rhai gwledydd fel China yn ceisio rheoli cyfryngau cymdeithasol, ond bod hynny'n codi cwestiynau moesol.

"Mae'n amhosib bron i gael rheolaeth lwyr ar y pethau 'ma ac wrth gwrs, mae'r cwestiwn yn codi, ydi hynny'n beth iach bod gwladwriaeth yn gallu rheoli'r cyfryngau cymdeithasol - y ffordd mae pobl yn cyfathrebu.

"Felly mae'n gwestiwn anodd a chwestiwn moesol."

Straeon perthnasol