'Gormod o fwlio' yn ysgolion Cymru, medd adroddiad Estyn

Bwlio

Mae gormod o ddisgyblion yn dioddef oherwydd bwlio yn yr ysgol, yn ôl adroddiad arolygwyr ysgolion yng Nghymru.

Roedd adroddiad Estyn, Gweithredu ar Fwlio, yn edrych ar sut mae ysgolion yn ceisio mynd i'r afael ag achosion.

Dywedodd yr adroddiad fod ymateb ysgolion yn "amrywio'n eang".

Mae'r llywodraeth wedi derbyn bod lefelau bwlio yn rhy uchel ar gyfer disgyblion rhai grwpiau lleiafrifoedd ethnig.

Darlun cymysg

Yn ôl Estyn, "mae cyfrifoldeb ar ddarparwyr addysg fynd i'r afael â bwlio o bob math o dan Ddeddf Addysg 2002".

Canlyniad yr adroddiad oedd:

  • Ychydig iawn o ysgolion sy'n ymgynghori â disgyblion i gael darlun o raddau a natur bwlio yn yr ysgol;
  • Nad yw digon o ysgolion yn cadw cofnod penodol o achosion bwlio;
  • Nad yw ysgolion yn nodi patrymau ymddygiad a allai lywio cynllunio gwrth-fwlio;
  • Mewn ysgolion uwchradd, mae'r cynnydd mewn bwlio seiber yn destun pryder ac mae ysgolion yn ystyried bod y natur ddienw yn anodd ei rheoli.

Er hynny, dywedodd yr adroddiad fod y rhan fwyaf o ddisgyblion yn ymwybodol sut i roi gwybod am achosion bwlio.

Un esiampl dda, yn ôl Estyn, yw Ysgol Uwchradd Crughywel ym Mhowys sydd wedi creu "amgylchedd mwy goddefgar trwy sicrhau bod materion amrywiaeth a chydraddoldeb yn cael eu harchwilio yn y cwricwlwm".

Mae swyddog cymorth myfyrwyr ar gael yn yr ysgol i ddarparu cwnsela a chynghori staff.

'Difetha bywydau'

Image caption Dywedodd Ann Keane fod angen i ysgolion hyfforddi staff yn well

Dywedodd Ann Keane, y Prif Arolygydd: "Mae bwlio yn difetha bywydau gormod o ddisgyblion.

"Dylai ysgolion fod yn lleoedd y mae pob disgybl yn teimlo'n ddiogel ac yn gallu dysgu ynddyn nhw. Mae bwlio nid yn unig yn effeithio ar blentyn yn emosiynol ac yn seicolegol ond gall arwain at bresenoldeb gwael a thangyflawni."

Ychwanegodd fod angen i "ysgolion ddarparu hyfforddiant i staff ar sut i nodi, atal a rheoli bwlio er mwyn iddyn nhw allu cael gwared ar yr ymddygiad hwn o'n hystafelloedd dosbarth".

Risg uwch

Roedd angen canolbwyntio, meddai, ar ddisgyblion sy'n wynebu risg uwch o fwlio, "fel disgyblion hoyw, lesbiaid a thrawsrywiol, disgyblion ag anabledd a disgyblion o gefndir ethnig lleiafrifol".

Mae llywodraeth Cymru wedi croesawu'r adroddiad a dweud ei bod yn galonogol bod yr adroddiad yn nodi bod llai o fwlio mewn ysgolion sy'n hybu cydraddoldeb ac amrywiaeth.

Dywedodd llefarydd: "Ond rydyn ni'n deall bod bwlio yn digwydd mewn sawl ffordd a bod lefelau yn dal i fod yn rhy uchel i ddisgyblion o grwpiau lleiafrifoedd ethnig."

Ychwanegodd bod cynllun gwrth fwlio'r llywodraeth yn rhoi gwybodaeth am sut i ddelio gyda'r mathau gwahanol o fwlio, a'u bod yn y broses o ledaenu'r wybodaeth.

Straeon perthnasol