Gor-daliadau: Mwy yn mynd i ddyled

Budd-dal

Mae'r nifer o bobl sydd mewn dyled oherwydd eu bod wedi derbyn gormod o gredydau treth wedi codi'n sylweddol ers tair blynedd, yn ôl ffigyrau gan elusen.

Mae'r ffigyrau yn dangos bod 1,329 wedi cysylltu â Chyngor am Bopeth am y mater yn 2013/14, o'i gymharu â 918 yn 2010/11.

Budd-dal o fath yw'r credydau treth er mwyn cynyddu cyflog gweithwyr sydd ag incwm isel.

Mae gordaliadau'n digwydd pan mae Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi (HMRC) yn gwneud camgymeriad.

'Syfrdanol'

Fe wnaeth Amanda Worth o Lanfyrnach ddarganfod un diwrnod ei bod hi mewn dyfroedd ariannol dyfnion oherwydd camgymeriad o'r fath.

"Fe wnaethon ni dderbyn 10 o lythyrau un diwrnod oedd yn dangos gordaliad ar gyfer pob blwyddyn am bum mlynedd o rhwng £2,000, £3,000 a £400 - y cyfanswm oedd £10,000.

"Gofynnon nhw i ni ei dalu nhw yn ôl o fewn mis. Roedd yn syfrdanol, hollol syfrdanol. Doedd gen i ddim syniad be i wneud.

"Mwya'r sydyn rydych chi mewn dyled. Fe wnes i geisio cysylltu â nhw ond roedd hi'n ŵyl y banc.

"Pan geision ni gysylltu â nhw ar ddydd Mawrth fe gymrodd dros awr a hanner i gael y rhif ffôn cywir i siarad efo person go iawn yn hytrach na pheiriant."

Yn ôl Ms Worth , fe wnaeth y sefyllfa iddi deimlo'n sâl.

"Mi fyddwn i wedi stopio'r taliadau, fe fydden ni wedi stopio nhw rhai rhoi arian i ni ac fe fyddwn ni wedi eu talu nhw nol.

"Ry'n ni wastad wedi bod yn onest."

'Yn eu dagrau'

Mae rheolwr prosiect Cyngor ar Bopeth Sir y Fflint Sian Williams yn dweud fod pobl yn gweld sefyllfaoedd o'r fath yn rhai "anodd iawn".

Ychwanegodd: "Maen nhw'n mynd i bryderu, rydym wedi gweld pobl yn eu dagrau. Maen eithaf brawychus cael gorchymyn gan yr HMRC.

"Mae llawer o bobl yn meddwl fod rhaid iddyn nhw dalu'r arian yn ôl ac mae eu bai nhw yw'r holl beth. Ond mae angen i bobl fynd am gyngor oherwydd weithiau mae modd herio'r peth."

Mae'r HMRC yn dadlau bod llai o ordaliadau wedi bod yn digwydd ers 2012.

Dywedodd llefarydd ar eu rhan: "O ganlyniad i newidiadau polisi ddaeth i rym yn Ebrill 2012, mae gordaliadau credydau treth wedi gostwng fel cyfradd o'r arian sy'n cael ei roi.

"Fe wnaeth gordaliadau ostwng o £1.6 biliwn (5.4%) yn 2011/12 i £1.5 biliwn (5%) yn 2012/13 o'r tua £30 biliwn sy'n cael ei dalu bob blwyddyn i 4.5 miliwn o deuluoedd...

"Os oes gordaliad yn digwydd o ganlyniad i gamgymeriad ar ran yr HMRC, nid oes raid talu'r arian yn ôl."