Cwest: oedi wrth drin llid ymennydd

Thomas Smith Image copyright Wales News Service
Image caption Roedd Thomas Smith yn bel-droediwr talentog

Mae cwest wedi clywed bod bachgen wedi marw o lid yr ymennydd ar ei ben-blwydd yn 13 oed, ar ôl i ysbyty roi tabledi paracetamol yn lle gwrthfiotigau iddo.

Roedd Thomas Smith yn dangos arwyddion o'r haint pan aeth i ysbyty Tywysog Charles yn Merthyr Tudful.

Clywodd y cwest yng Nghaerdydd bod doctor wedi rhoi tabledi i drin cur pen - ond nad oedd wedi cael gwrthfiotigau am bedair awr arall.

Bu farw o'r haint ar ei ymennydd yn ddiweddarach.

Chwe symptom

Roedd y bachgen, o Hednesford ger Birmingham, ar wyliau gyda'i deulu yn ne Cymru ym mis Mai'r llynedd.

Roedd yn cwyno o gur yn ei ben, salwch, poen gwddf, symptomau ffliw, poen yn ei glust ac yn chwydu.

Dywedodd arbenigwr meddygol wrth y cwest y dylai wedi cael cymorth ar frys ar ôl mynd i'r ysbyty gyda symptomau.

"Roedd yn argyfwng y dylai fod wedi ei drin gyda gwrthfiotigau heb oedi," meddai Dr Rim Al-Samsam.

"Roedd Thomas yn dangos symptomau meningitis. Mae'r canllawiau yn pwysleisio diagnosis cynnar a thriniaeth sydyn."

'Dechrau llawer cynt'

Yn yr ysbyty, cafodd Thomas dabledi paracetamol gan y meddyg Dr Kwong-Tou Yip, wrth iddyn nhw barhau i wneud profion.

Dywedodd Dr Yip wrth y gwrandawiad: "Gydag ôl-ddoethineb dylwn i wedi ei ddechrau ar wrthfiotigau llawer cynt.

"Os ydych chi'n dechrau ar wrthfiotigau yn gynt mae siawns o wellhad neu llai o niwed niwrolegol."

Cafodd y ddiagnosis o lid yr ymennydd ei wneud pedair awr ar ôl i Thomas gyrraedd yr ysbyty, a chafodd ei gludo ar frys i Ysbyty'r Brifysgol yng Nghaerdydd.

Ni lwyddodd i wella o'r haint, a bu farw ar ei ben-blwydd yn 13 oed.

Dywedodd yr Athro Gary French, athro mewn microbioleg, na fyddai gwrthfiotigau "o reidrwydd" wedi achub bywyd y bachgen.

"Y cynharaf yr ydych yn dechrau triniaeth, y gorau oll - mae triniaeth gynnar yn gwella'r canlyniad.

"Ond nid yw gwrthfiotigau yn wialen hud sy'n arbed cleifion rhag pob cymhlethdod."

Mae'r cwest yn parhau.