Galw am uned arbenigol anhwylderau bwyta yng Nghymru

Eating Image copyright Thinkstock
Image caption Mae ymgyrchwyr yn dweud bod rhai yn gorfod mynd dros y ffin i gael help

Mae 'na alw am uned arbenigol ar gyfer anhwylderau bwyta yng Nghymru a hynny wrth i'r nifer o gleifion sydd angen triniaeth yn yr ysbyty godi.

Mae ffigyrau sydd wedi dod i law BBC Radio Wales yn dangos 75% o gynnydd ers 10 mlynedd.

Mae'r grwp ymgyrchu Cwtched yn dweud bod rhai cleifion yn gorfod teithio tu allan i Gymru er mwyn dod o hyd i'r cymorth sydd ei angen arnyn nhw.

Ond mae Gweinidogion yn dweud bod modd i'r mwyafrif gael eu trin yn eu cymunedau.

Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn dweud bod arian ychwanegol wedi ei roi i wella gwasanaethau ar gyfer pobl ifanc.

Iechyd Cyhoeddus Cymru wnaeth ddarparu'r ffigyrau i BBC Good Morning Wales. Roedd y ffigyrau yn edrych ar y blynyddoedd rhwng 2002 a 2012.

Mwy angen triniaeth

Roedden nhw'n dangos bod 109 o gleifion dros 12 oed angen triniaeth mewn ysbyty ar gyfer anhwylderau bwyta yn 2012.

62 oedd y ffigwr yn 2002.

Mae'r ffigyrau hefyd yn dangos bod 65 o'r 109 claf - mwy na hanner - dan 24 oed yn 2012.

37 o bobl ifanc rhwng 12 a 24 gafodd driniaeth yn yr ysbyty yn 2002.

Cafodd y grwp Cwtched ei sefydlu gan Sian Pearce am fod ei phartner wedi gorfod cael help tu allan i Gymru.

Mae'n dweud ei bod hi wedi cael cefnogaeth gan nifer gan gynnwys y gantores a chyfansoddwraig, Amy Wadge sydd wedi dioddef ei hun o anhwylder bwyta.

"Er mod i wastad wedi ffeindio'r GIG yn gefnogol iawn, mae na gyn lleied o fuddsoddiad ac adnoddau ar gael i bobl gyda anhwylderau bwyta mai'r unig opsiwn i fi oedd talu am bethau yn breifat.

"Mae hynny wedi costio ffortiwn i fi dros y blynyddoedd."

Mae Mariam Schenke hefyd yn gwybod sut mae'r salwch yn medru dinistrio bywyd. Mi fuodd ei chwaer farw o anorecsia. Roedd hi'n 52 oed ac yn pwyso 4 stôn.

Profiad chwaer

"Pan oedd fy chwaer angen gofal claf mewnol, mi gafodd hi ei 'hanfon i ffwrdd' i ysbytai yn Richmond, Oxford a Wiltshire. Ond mi oedd hi'n byw yng Nghymru.

"Does 'na ddim unrhyw urddas - cael eich hanfon i ffwrdd fel na all ffrindiau a theulu ymweld yn hawdd.

"O'r ychydig bach dw i'n deall am anorecsia, mae'r cariad diamod a'r gefnogaeth gan y rhai agosaf yr un mor allweddol a'r meddyginiaethau a'r triniaethau oedd yr ysbytai yn eu cynnig."

Aros yng Nghymru

Mae Llywodraeth Cymru yn dweud bod £250,000 o arian ychwanegol blynyddol wedi ei gyhoeddi ym mis Hydref i wella'r gwasanaeth arbenigol ar gyfer plant a phobl ifanc gyda anhwylderau bwyta cymhleth.

Mae'r llefarydd yn dweud y bydd hyn yn golygu y byddan nhw yn medru parhau i aros yng Nghymru ac y bydd hyn yn arbed gwario arian ar wasanaethau costus sydd ddim yn lleol.

"...Bydd hyn yn galluogi, pryd bynnag y bydd hynny yn bosib, y bydd person ifanc yn medru parhau i gael cyswllt gyda theulu a ffrindiau tra'u bod nhw'n cael triniaeth."

Mae'r llywodraeth hefyd yn dweud y gall y mwyafrif o bobl gael gofal yn y gymuned.

Ond maen nhw'n cydnabod y bydd nifer fach angen gofal arbenigol iawn sydd ddim ond ar gael mewn rhai canolfannau ar draws Prydain.

Straeon perthnasol