Iwan a'r Gymanwlad

Canol Glasgow yn barod ar gyfer y Gemau.
Image caption Canol Glasgow yn barod ar gyfer y Gemau.

Mae Iwan Llion wedi symud yn ddiweddar i fyw yn Helensburgh ar gyrrion Glasgow. Bu'n son wrth BBC am y newid byd a sut mae'r ardal yn edrych ymlaen at Gemau'r Gymanwlad:

Image caption Iwan Llion.

Dwy daith ar 'Y Waverley'

"Chydig dros flwyddyn a hanner yn ôl, ac yn byw ym Mhenarth, ces y cyfle i fynd ar y llong Waverley i Clevedon. Feddylies i rioed y byswn yn mynd ar yr un agerlong i Rothesay, Bute ac yn byw yn Helensburgh yn yr Alban chwe mis yn ddiweddarach.

Pam dwi yma dudwch? Wel mae'r gwelliannau syfrdanol a pharhaol o ran cysylltiadau technolegol, ynghyd a'r modd i deithio'n effeithiol a chymharol rad rhwng y ddwy wlad, yn golygu ei bod hi'n hollol ymarferol byw rhyw 40 munud i'r gogledd orllewin o faes awyr Glasgow a chynnal fy musnes Technoleg Gwybodaeth yn Ne Cymru. Pan gafodd fy mhartner y cynnig i brynu siop ar y brom Helensburgh roedd y cyfle i fudo i ardal mor debyg i Eryri yn ormod o demtasiwn.

Dylanwad y môr

Mae Helensburgh ar ochrau aber Afon Clud (y Clyde) lle mae'n cael ei chyfri fel Loch forol ac yn rhyw 8 milltir o Luss ar Loch Lomond i'r dwyrain. I'r gogledd mae Loch Gare, Loch Long ac ymylion Parc Cenedlaethol y Trossachs. Cafodd y dref ei sefydlu a'i datblygu gyda phres mawr diwydiannau trwm y Clyd ac mae hi'n dal yn rhyw feddwl ei bod 'chydig yn bwysicach na threfi cyfagos gyda'r tai, anferth, crand.

Pan gyrhaeddais, prin fedrwn goelio'r tebygrwydd daearyddol rhwng Helensburgh a Phenarth. Y ddau ar yr arfordir ac yn edrych tuag at fwrlwm yr ochr arall i'r dwr, sef Minehead, Weston a Clevedon dros yr Hafren ac yma Port Glasgow, Greenock a Gourock.

Amser cyffrous

Rwy'n lwcus o gyrraedd yma ar adeg mor gynhyrfus hefyd gyda'r Refferendwm a Gemau'r Gymanwlad yn ddigwyddiadau mor arwyddocaol ar y gorwel. Wrth gwrs, mae'r Refferendwm yn sicr o effeithio poblogaeth yr Alban yn gyfangwbwl - a thu hwnt hefyd - ond mae dyfodiad y Gemau yn fater mwy lleol i Glasgow a'r cyffiniau.

Yn sicr mae Glasgow yn edrych ymlaen i groesawu'r cenhedloedd gyda'u mabolgampwyr, dynion siwts a'r cefnogwyr hefyd, gyda phwyslais mawr ar y croeso... "People Make Glasgow".

Gwaddol

Mae'r ddinas yn orlawn o faneri a phosteri, pabelli, blodau a dal 'chydig o JCBs a chraeniau. Ydy, mae Glasgow wedi gwario cryn dipyn ar adnewyddu'r is-strwythur o gwmpas y ddinas. Mae rhananu o'r maes awyr wedi cael ei ail-adeiladu i bob pwrpas gyda charpedi ac addurniadau newydd drwyddo.

Mae'r gorsafoedd rheilffordd pwysig i gyd wedi cael adfywiad ac mae nifer o rai eraill wedi cael côt newydd o baent. Mae amryw o'r stadia wedi cael eu tyrchu i fyny a'u hail osod ac yn edrych yn wych. Gyda lot o son am waddol digwyddiadau fel hyn mae'n amlwg fod poblogaeth ac ymwelwyr i Glasgow yn mynd i gael budd o'r gwariant yn syth bin - cyn i'r Gemau ddechrau hyd yn oed.

Image caption A fydd yr holl baratoi yn talu ar ei ganfed i Glasgow?

Difaterwch?

Sut mae lle fel Helensburgh yn edrych ymlaen i'r Gemau fodd bynnag? Wel, yn debyg iawn i'r Gemau Olympaidd yn Llundain, mae'r elfen o ddifaterwch yn cynyddu fel yr ydych yn mentro mwyfwy o'r ddinas ei hun. Mae hynny yn naturiol, siwr o fod. Fallai nad yw'r campau yn ddigon poblogaidd i greu cynnwrf.

Does dim dwywaith bod pawb yn ymwybodol o'r Gemau ond nid yw'r boblogaeth yn rhyw siwr beth i ddisgwyl. Yn sicr chwaith does dim cynnwrf o ran busnesau yn y dref a dydyn nhw ddim yn rhagweld cynnydd yn y gwariant dros y dyddiau nesaf.

Er bod yna dystiolaeth bod mwy o brysurdeb na'r arfer yn y sector letya mae yna amheuaeth fawr a fydd yr ymwelwyr o bob cwr o'r Gymanwlad yn ymweld â'r ardaloedd y tu hwnt i ddinas Glasgow.

Efallai cawn ein synnu ar yr ochr orau! Cawn weld yn go fuan.

Pob lwc i garfan Cymru!

Image caption Murluniau'r Gymanwlad