Diffiniad o ysgol fach yn 'gwbl anaddas'

plant ar iard ysgol

Mae Undeb Cenedlaethol Athrawon Cymru (UCAC) yn honni bod diffiniad llywodraeth Cymru o 'ysgol fach' yn "gwbl anaddas ar gyfer cyd-destun Cymru".

Mae'r llywodraeth yn nodi bod ysgol sydd â llai na 91 o ddisgyblion yn 'ysgol fach'.

Arwyddocâd y diffiniad o ysgol fach yw bod modd i Awdurdod Lleol ffedereiddio ysgolion heb ymgynghori â disgyblion a'u rhieni, staff yr ysgol a chyrff sy'n cynrychioli staff yr ysgol.

Dywedodd Rebecca Williams, Swyddog Polisi UCAC:

"Mae'r ffigwr o 91 disgybl yn gwbl anaddas ar gyfer cyd-destun Cymru.

"Gwyddom fod 70% o ysgolion cynradd Ceredigion, a 62% o ysgolion cynradd Gwynedd, yn cwympo i'r categori newydd hwn o 'ysgol fach'.

"Nid ydym yn gwrthwynebu ffederaleiddio o gwbl - i'r gwrthwyneb, mae'n gallu cynnig manteision sylweddol i ysgolion.

"Fodd bynnag, pryderwn y bydd y diffiniad hwn yn gadael rhieni, disgyblion a staff mewn cyfran uchel o ysgolion ar hyd a lled Cymru heb lais yn y broses."

'Cyfleoedd'

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Rydym yn disgwyl i awdurdodau lleol drafod cynigion ffederaleiddio yn gynnar, gan esbonio'r buddiannau a'r cyfleoedd i leddfu pryderon gan gymuned yr ysgol.

"Mae'n bwysig cofio nad cau ysgolion yw hanfod ffederaleiddio - mae'n ymwneud ag ysgolion yn gweithio gyda'i gilydd a rhannu corff llywodraethu.

"Mae ysgolion ffederal yn parhau i fod yn eu cymunedau, gan gadw eu hunaniaeth a'u cyllideb, eu hethos a'u henw.

"Mae ffederasiynau o ysgolion, yn enwedig ysgolion bach, yn cynnig cyfleoedd i rannu adnoddau gan gynnwys staff, cyfleusterau a chyllidebau fyddai'n caniatáu ysgolion bach i gynnig cyflogau fyddai'n denu athrawon gwell."

Ychwanegodd y llywodraeth bod y ffigwr o 91 (sef 90 neu lai) wedi ei ddewis ar ôl ymgynghoriad oherwydd eu bod eisiau cysondeb gyda'r diffiniad mae Estyn a Swyddfa Archwilio Cymru yn ei ddefnyddio.