'Rhaid manteisio ar arian yr UE'

Arian Image copyright PA
Image caption Mae'r Pwyllgor Menter a Busnes wedi cyhoeddi bod yn rhaid i Gymru wneud mwy i fanteisio ar gyfleoedd ariannu'r UE.

Mae Pwyllgor Menter a Busnes y Cynulliad Cenedlaethol wedi dweud bod yn rhaid i Gymru wneud mwy i fanteisio ar gyfleoedd ariannu'r UE.

Yn ôl y pwyllgor, mae'r gyfres deledu Y Gwyll yn enghraifft wych o'r ffordd y gall Cymru elwa o gyfleoedd cyllid yr UE.

Mae'r pwyllgor wedi cynnal ymchwiliad i'r cronfeydd ar gyfer 2014-2020, ar sail ei waith blaenorol ar cronfeydd strwythurol a Horizon 2020, sef rhaglen ymwchil newydd yr UE.

£33 biliwn ar gael

Mae tua €42 biliwn (£33 biliwn) ar gael drwy'r UE drwy amrywiaeth o gynlluniau, felly roedd y pwyllgor yn awyddus i ddarganfod i ba raddau mae gwneud y gorau o'r cyfleoedd hyn yn flaenoriaeth i Lywodraeth Cymru a sefydliadau eraill.

Daeth y pwyllgor i'r casgliad mai sector creadigol Cymru sy'n arwain y ffordd o ran gwneud ceisiadau i gronfeydd Ewropeaidd, ond mae tystiolaeth yn dangos bod rhannau o'r sector addysg uwch a'r sector addysg bellach hefyd yn gwneud yn dda o ran cael gafael ar gyllid.

Ond eithriadau yw'r sectorau hyn, ac fe bwysleisiodd y pwyllgor fod rhoi gormod o sylw i gronfeydd strwythurol a rhaglenni datblygu gwledig yn golygu bod y cyfleoedd a gynigir gan raglenni ariannu eraill yn cael eu colli.

Strategaeth gydlynol

Clywodd y pwyllgor dystiolaeth fod dulliau'r Alban ac Iwerddon o wneud ceisiadau am gyllid o'r fath yn llawer mwy strategol a chydlynol.

Felly, mae'r pwyllgor am weld Cymru yn cyflwyno strategaeth gydlynol ar gyfer holl raglenni polisi a chyllid yr UE ac am weld blaenoriaethau a mentrau Llywodraeth Cymru yn cael eu huno.

Hyrwyddo Cymru

Dywedodd William Graham AC, Cadeirydd y Pwyllgor Menter a Busnes: "Mae angen cefnogaeth ar sefydliadau Cymru i gyfranogi o'r rhaglenni cyllid UE hyn, o ran creu capasiti a phartneriaethau rhyngwladol, er enghraifft.

"Bydd hynny'n gofyn am newid o ran adnoddau a newid ym meddwl llywodraeth leol a llywodraeth yn genedlaethol fel y caiff y rhaglenni hyn flaenoriaeth deilwng - a dylem edrych tuag Iwerddon a'r Alban i weld sut mae datblygu dull mwy rhagweithiol a strategol o weithio.

"Mae Y Gwyll yn dangos pa mor bwysig y gall arian yr UE fod wrth helpu i hyrwyddo Cymru, cyrraedd cynulleidfaoedd newydd, a chyfleu delwedd fywiog a chadarnhaol o Gymru trwy Ewrop (a thu hwnt)."

Straeon perthnasol