Gweinidog newydd, dechrau newydd?

Stephen Crabb
Image caption Cafodd Mr Crabb ei ddyrchafu wrth i David Cameron ad-drefnu ei Gabinet

Roedd yna fwy o ddiddordeb na'r arfer yng nghyfarfod yr Uwch Bwyllgor Cymreig y bore 'ma, a hynny gan bod Stephen Crabb yn wynebu ei gyd aelodau Cymreig am y tro cyntaf ers cael ei benodi yn Ysgrifennydd Cymru.

Roedd y pwyllgor, o holl aelodau seneddol Cymru, yn trafod araith y frenhines, ac wrth agor y drafodaeth dywedodd Mr Crabb ei bod hi'n bryd "sefydlu tôn llawer mwy adeiladol" rhwng y pleidiau.

Mae'n deg dweud nad oedd gan ei ragflaenydd David Jones y berthynas orau gyda'i wrthwynebwyr gwleidyddol. Ond ar ei ddiwrnod cyntaf yn ei swydd yr awgrym hyd yn hyn yw bod Stephen Crabb am wneud pethau'n wahanol.

A dyna oedd gobaith llefarydd y blaid Lafur ar Gymru Owen Smith hefyd. Fe ddywedodd ei fod o'n gobeithio bod hwn yn gyfle ar gyfer "dechrau newydd yn y berthynas rhwng Cymru a llywodraeth y Deyrnas Unedig".

Mae o'n gobeithio hefyd y bydd yr Ysgrifennydd Gwladol newydd yn gallu dwyn perswâd ar y Prif Weinidog i ffrwyno ei ymosodiadau cyson ar y gwasanaeth iechyd yng Nghymru. A galwodd arno i ymbellhau ei hun o'r awgrym gan David Cameron bod "Clawdd Offa fel llinell rhwng byw a marw" oherwydd polisïau'r llywodraeth Lafur ar y gwasanaeth iechyd.

Image caption Roedd Mr Crabb i'w weld mewn hwyliau i adeiladu pontydd yn ystod y cyfarfod

Doedd Mr Crabb ddim yn fodlon herio sylwadau ei arweinydd eto, ond fe ddywedodd bod hwn yn gyfle i ddod a'r ffraeo i ben ac i "sefydlu tôn llawer mwy adeiladol yn ein trafodaethau unwaith eto, a gweithio er mwyn sicrhau'r gorau i bobl a busnesau Cymru".

Roedd yr aelodau yn awyddus i ganfod beth yn union oedd barn yr Ysgrifennydd Gwladol ar ddatganoli. Fe gafodd ei atgoffa gan Owen Smith am sylwadau wnaeth rai blynyddoedd yn ôl, pan ddywedodd ei fod yn amheus o ddatganoli. Tra bod Jonathan Edwards o Blaid Cymru wedi gofyn a oedd hyn yn gyfle i gyflwyno newidiadau i Fesur Cymru a rhoi mwy o rymoedd i'r Cynulliad.

Dywedodd Mr Crabb wrth yr aelodau ei fod wedi dadlau o blaid datganoli ariannol ers peth amser, ac er nad oedd yn gweld yr angen i newid Mesur Cymru ar hyn o bryd, roedd o'n "agored" i'r posibilrwydd o drosglwyddo grymoedd pellach i'r Cynulliad yn y dyfodol.

Roedd Alun Cairns, yr is-ysgrifennydd gwladol newydd hefyd yn gwneud ei ymddangosiad cyntaf fel gweinidog heddiw. Mae o fel Stephen Crabb (Preseli Penfro) yn cynrychioli sedd yn Ne Cymru (Bro Morgannwg), ac roedd hynny yn achosi rhywfaint o bryder i'r aelod Llafur delyn, David Hanson.

Roedd Stephen Crabb yn hyderus y byddai ei dîm yn gweithio er budd Cymru gyfan, ac roedd yr aelod Ceidwadol dros Ogledd Caerdydd Jonathan Evans yn awyddus i nodi eu bod nhw mewn llawer gwell sefyllfa na phan oedd o yn Swyddfa Cymru. Bryd hynny doedd neb hyd yn oed yn siarad Cymraeg.

Straeon perthnasol