Rhai athrawon yn derbyn anrhegion moethus ddiwedd tymor

Champagne Image copyright Getty Images
Image caption Dros y blynyddoedd mae tueddiadau wedi newid gydag anrhegion yn dod yn fwy drud

Mae gwyliau byr mewn gwesty pum seren neu champagne yn cael eu hystyried fel anrhegion moethus - ond dyma enghreifftiau o'r hyn mae rhai athrawon yng Nghymru yn derbyn ar ddiwedd tymor.

Mae sôn hefyd am rieni yn sefydlu cronfeydd er mwyn prynu anrhegion ar y cyd, gyda rhai yn gofyn i bob disgybl gyfrannu £10.

Dywed un o'r undebau athrawon, Cymdeithas Athrawon a Darlithwyr (ALT) fod angen cadw golwg ar y sefyllfa rhag ofn iddi fynd yn ormod o gystadleuaeth wrth geisio plesio athrawon.

"Mae'n ddealladwy fod plant eisiau dangos eu gwerthfawrogiad i athro penodol sydd wedi gwneud ei marc, ond yn aml mae hyn yn golygu anrhegion bach personol, ac fe allai hynny olygu lot fawr i'r athro neu athrawes unigol," meddai Dr Philip Dixon o'r ATL.

Cyfraniad disgyblion

"Mae yna gostau cynyddol yn gysylltiedig ag addysg, fel gwisg ysgol a thripiau ysgol, ac mae angen i ni fonitro'r sefyllfa yn fwy gofalus.

"Dylwn ni ddim bod yn ychwanegu at y costau, ac ni ddylai'r un rhiant deimlo dan bwysau i wneud cyfraniad."

Yng Nghaerdydd gwelwyd enghraifft o 30 o blant pump oed yn dychwelyd adre o'r ysgol gynradd gydag amlen oedd yn cynnwys neges yn gofyn am gyfaniad o £5 i brynu talebau o Siop Stryd Fawr ar gyfer cynorthwydd dysgu.

Mewn ysgol arall roedd gwahoddiad i ddosbarth o blant roi cyfraniad o isafswm o £10 fel rhodd i'r athro.

Cafodd un athro lwcus ei wobrwyo gyda noson mewn gwesty pum seren, gyda phryd tri chwrs ac amser mewn spa - a hyd yn oed ychydig bach o arian poced.

Mae rhai rhieni wedi mynegi syndod at y gost cynyddol o ddweud diolch.

Dywedodd Claire, rhiant i ddisgybl 10 oed, ei bod hi'n poeni am y duedd yma ar adeg o'r flwyddyn "sydd eisoes yn gostus iawn."

"Rwy'n credu bod cyfraniad o £5 yn ddigon, pe bai pawb yn cyfrannu byddai hynny yn anrheg sylweddol o £140-£150.

"Pan oeddwn i'n ifanc roeddwn i'n diolch i'r athrawon ac yn rhoi cerdyn iddyn nhw."

'Anwybyddu pwysau'

Dywedodd Dr Gabriela Jiga-Boy, darlithydd seicoleg ym Mhrifysgol Abertawe, bod anwybyddu pwysau gan rieni eraill yn gallu bod yn anodd iawn.

"Mae'n rhaid i'r rhai sy'n ymwrthod fod yn gryf a gall fod yn gyfnod heriol ac unig iddyn nhw. Hefyd fe allai fod yn anodd i wrthod oherwydd bod rhiant yn poeni beth mae eraill yn ei feddwl, eu bod yn hunanol am wrthod cyfrannu i gasgliad cymunedol er mwyn gwobrwyo rhywun sy'n bwysig ym mywyd y plentyn."

Dywedodd David Pedwell, cyn brifathro gyda 40 mlynedd o brofiad yn Llaneirwg, Caerdydd, ei fod o'n poeni am y pwysau sydd ar rieni i gyfrannu.

"Mae'n amhosib ei atal o, a hefyd mae yna bob clod i'r athro dan sylw - ond a yw pob rhiant yn fodlon cyfrannu? Mae'n bosib bod rhai rhieni yn ei gweld yn anodd i ddweud 'na' - a beth yw'r terfyn i hyn oll?

Yng Nghymru, does gan nifer o gynghorau lleol ddim polisi ynglŷn ag anrhegion i athrawon gan adael y mater i gyrff llywodraethu.