News of the World 'wedi tanseilio' ymchwiliad llofruddiaeth

Daniel Morgan
Image caption Cafodd Daniel Morgan ei ddarganfod wedi marw yn Llundain

Mae cyn dditectif wedi cyhuddo newyddiadurwyr News of the World o geisio "tanseilio" ymchwiliad yr heddlu i lofruddiaeth Cymro.

Cafodd Daniel Morgan, ymchwiliwr preifat, ei ladd yn 1987. Mae honiadau ei fod ar fin datgelu llygredd o fewn yr heddlu pan gafodd o'i lofruddio.

Mae'r Ditectif Brif Uwch-arolygydd David Cook yn credu bod cysylltiadau rhwng y papur newydd a'r cyn-dditectifs yr oedd yn ymchwilio iddynt, wedi golygu bod y papur wedi troi yn ei erbyn.

Nid yw News UK, oedd berchen ar y papur, wedi gwneud sylw.

Ymchwiliad

Cafodd Mr Morgan, yn wreiddiol o Lanfrechfa, ei ddarganfod gyda bwyell yn ei ben mewn maes parcio yn ne-ddwyrain Llundain. Does neb wedi eu cael yn euog o'i lofruddio.

Ond, erbyn 2002 pan gafodd Mr Cook y dasg o arwain ymchwiliad newydd i'r achos, roedd dau oeddyn cael eu hamau yn rhedeg cwmni ymchwilio preifat.

Roedd y cwmni yn gweithio'n agos gyda'r News of the World, yn bwydo straeon a gwybodaeth gyfrinachol.

Image caption Cafodd gwybodaeth bersonol am David Cook ei gasglu gan y papur

Fe wnaeth Mr Cook apêl o'r newydd ar raglen Crimewatch y BBC, ond o fewn dyddiau roedd y swyddog ei hun yn cael ei wylio.

Mae wedi dod i'r amlwg bod Greg Miskiw, golygydd newyddion y papur ar y pryd, wedi gofyn i Glen Mulcaire - ymchwilydd preifat arall oedd yn cael ei ddefnyddio gan y papur - i gasglu gwybodaeth bersonol am Mr Cook.

Dywedodd un o ffotograffwyr y News of the World eu bod yn dilyn stori am berthynas rhwng David Cook a chyflwynydd Crimewatch, Jacqui Hames. Mewn gwirionedd, Ms Hames oedd gwraig Mr Cook.

'Tanseilio'

Mae rhai oedd yn rhan o'r gwaith gwylio wedi dweud eu bod yn dilyn awgrym a ddaeth i ddim, ond mae Mr Cook yn credu eu bod yn ei wylio am reswm gwahanol.

"Roedden nhw'n ceisio fy nhanseilio i," meddai Mr Cook, sydd nawr wedi gadael yr heddlu.

"Roedden nhw'n ceisio tanseilio'r ymchwiliad i lofruddiaeth Daniel Morgan, mae hi mor syml a hynny."

Ychwangeodd: "Cefais wybod bod y News of the World yn cynnig cymorth i'r rheiny oedd wedi eu hamau o lofruddio Daniel Morgan.

"Y geiriau gafodd eu rhoi i mi oedd eu bod nhw'n edrych i 'sortio ti allan'."

Mae'r BBC wedi siarad gyda ffynonellau sy'n cefnogi honiadau Mr Cook.

Image copyright Reuters
Image caption Mae Greg Miskiw wedi ei garcharu am hacio ffonau

Gwylio

Wrth son am yr ymgyrch wylio, dywedodd wrth y BBC: "Roedd fan wedi parcio gyferbyn â fy nghartref, felly fe wnes i ffonio'r Met a dweud, 'Dyma'r rhif cofrestru'.

"O fewn amser byr daeth yn ol: 'Mae'r fan ar brydles i News International'.

"Rhoddais y plant yn y car a gyrru oddi yno. O fewn eiliadau o adael daeth car oedd wedi ei barcio i lawr y lon a dechreuodd fy nilyn."

Yn fuan wedyn daeth Heddlu Llundain o hyd i sawl adroddiad bod y papur wedi bod yn gwylio Mr Cook.

Yn gandryll bod y News of the World yn gweithio law yn llaw gyda rheiny oedd wedi eu hamau o lofruddio, fe wnaeth Mr Cook fynnu cyfarfod gyda'r cwmni, ac yn y diwedd cafodd gyfarfod gyda'r golygydd, Rebekah Brooks.

Dywedodd Mr Cook: "Fe wnes i godi hyn gyda Rebekah Brooks.

"Fe gawsom ni'r cyfarfod, mae hynny'n ffaith. Ei dewis hi oedd gwneud dim amdano."

'Gwarthus'

Image caption Dywedodd Alastair Morgan bod cwestiynau sydd angen eu hateb

Mae'r BBC wedi gofyn i Ms Brooks am yr hyn a wnaeth pan gafodd dystiolaeth o'r cysylltiadau llygredig rhwng y News of the World a'r rheiny oedd yn dan ymchwiliad am lofruddiaeth Daniel Morgan. Nid yw hi wedi ymateb.

Ond yn 2011, dywedodd Ms Brooks wrth Bwyllgor Seneddol ei bod hi'n cofio i'r cyfarfod fod am bwnc gwahanol.

Yn ol Alastair Morgan, brawd Daniel: "Mae'n warthus. Y mwy dwi'n ei ddarganfod am yr achos yma'r gwaethaf mae'n mynd.

"Mae'r hyn sydd wedi dod allan yn fwy na syndod.

"Mae llawer o gwestiynau sydd angen eu hateb."

Mae Greg Miskiw wedi ei garcharu yn ddiweddar am hacio ffonau ac nid oedd modd cysylltu ag o am ymateb.