George Thomas: heddlu'n ymchwilio

Arglwydd Tonypandy
Image caption Fe wnaeth George Thomas, Is-iarll Tonypandy, gynrychioli seddi Canol Caerdydd a Gorllewin Caerdydd

Mae Heddlu De Cymru yn ymchwilio i honiadau gan ddyn ei fod wedi cael ei gam-drin yn rhywiol yn blentyn naw oed gan gyn llefarydd Tŷ'r Cyffredin, y diweddar George Thomas.

Dywedodd y dioddefwr honedig, sydd nawr yn 55 oed, wrth bapur newydd y Mirror iddo gael ei gam-drin yn ei gartref yn y 60au a'r 70au gan y cyn aelod seneddol oedd yn ffrindiau gyda'i rieni maeth.

Dywed Heddlu'r De eu bod yn ail-ymchwilio i honiadau a wnaed yn wreiddiol yn 2013 ac maen nhw wedi ymddiheuro am yr oedi.

Mae'r llu wedi cyfeirio'r mater i Gomisiwn Annibynnol Cwynion yr Heddlu.

Dywedodd y dioddefwr honedig, sy nawr yn byw yn Awstralia, wrth y Mirror iddo gael ei dreisio gan Mr Thomas - a gafodd ei wneud yn Is-iarll Tonypandy yn 1983 - yn ei gartref ac mewn cyfeiriad arall yng Nghaerdydd.

"Fe roedd yn treulio lot o amser yn y tŷ gan fod fy rheini yn ffrindiau da iddo. Dechreuodd pethau ar lefel bach ond yna aeth pethau'n llawer gwaeth," meddai wrth y papur.

Mae'n honni iddo adrodd yr hanes i Heddlu De Cymru ar ddau achlysur, ond ei fod yn siomedig gyda'r ymateb i'w gwynion.

Ymddiheuro

Dywedodd Nikki Holland, Dirprwy Brif Gwnstabl Heddlu'r De: "Fe ddaeth yr heddlu yn ymwybodol o'r honiadau hyn yn Ebrill 2013 ac rydym wedi ceisio cysylltu â'r achwynwr.

"Yn anffodus oherwydd bod y cyfeiriad cyswllt anghywir wedi ei ddefnyddio fe fethodd swyddogion a chysylltu. Ers hynny rydym wedi cysylltu â'r achwynwr, ac wedi ymddiheuro am yr oedi wrth ymchwilio i'r honiadau."

"Mae'r oedi yn amlwg yn annerbyniol ac rydym wedi cyfeirio'r mater i Gomisiwn Annibynnol Cwynion yr heddlu.

"Mae'n bwysig fod gan ddioddefwr yr hyder i gysylltu â ni. Rydym yn cymryd unrhyw honiadau yn ymwneud ag ymosodiadau rhyw neu dresio yn hynod ddifrifol ac rydym am i unrhyw un sydd wedi dioddef trosedd o'r fath i gysylltu â ni."

Mae Comisiwn Annibynnol Cwynion yr heddlu wedi cadarnhau eu bod yn asesu a ddylid ymchwilio cwyn am oedi ar ôl i'r mater gael ei gyfeirio atynt gan Heddlu'r De.

Roedd Is-iarll Tonypandy, George Thomas ar y pryd, yn aelod seneddol yng Nghaerdydd rhwng 1945 ac 1983

Cafodd ei wneud yn llefarydd Tŷ'r Cyffredin yn 1976, a cyn hynny bu'n Ysgrifennydd Cymru rhwng 1968-70.

Daeth yn aelod o Dŷ'r Arglwyddi yn 1983 a bu farw o ganser yn 1997 yn 88 oed.