Cam-drin: 'Iawn i ymchwilio' medd Comisiynydd

Arglwydd Tonypandy
Image caption Fe wnaeth George Thomas, Is-iarll Tonypandy, gynrychioli seddi Canol Caerdydd a Gorllewin Caerdydd

Mae Comisiynydd Plant Cymru, Keith Towler, wedi dweud ei bod yn "beth iawn" i ymchwilio honiadau o gam-drin yn erbyn pobl sydd wedi marw.

Daw sylwadau Mr Towler ar ôl i'r heddlu ddatgelu eu bod yn ymchwilio i honiad fod y diweddar George Thomas AS wedi cam-drin bachgen naw oed yn rhywiol.

Dywedodd fod ymchwiliadau o'r fath "yn hynod anodd" pan fo'r sawl dan amheuaeth wedi marw.

Yn ôl Mr Towler roedd yr oedi o du Heddlu'r De wrth gysylltu â'r achwynwr yn "hynod anffodus".

Mae'r achwynwr, sy nawr yn 55, wedi dweud wrth bapur newydd y Mirror iddo gael ei gam-drin yn y 60au a'r 70au gan gyn llefarydd Tŷ'r Cyffredin oedd hefyd yn ffrindiau gyda'u rieni maeth.

'Dewrder'

Fe wnaeth Heddlu De Cymru gydnabod fod y cwynion gwreiddiol wedi eu gwneud yn 2013, ond fe fethodd swyddogion a chysylltu â'r achwynwr.

Mae'r heddlu nawr wedi cyfeirio'r mater i Gomisiwn Annibynnol Cwynion yr Heddlu.

Dywedodd Mr Towler: "Mae'n hynod anffodus fod oedi wedi bod, ac wrth gwrs mae Heddlu De Cymru wedi gwneud y peth cywir a chyfeirio'r mater i'r Comisiwn. "

Dywedodd fod gwneud cyhuddiad o'r fath yn aml "yn cymryd cryn ddewrder" ac mae'r "peth olaf mae rhywun ei angen pan rydych yn gwneud cyhuddiad yw i rywun beidio â dychwelyd eich galwad, neu i beidio â chymryd diddordeb."

Mae'r dioddefwr honedig, sydd nawr yn byw yn Awstralia, wedi honni wrth y Mirror iddo gael ei dreisio gan Mr Thomas yn ei gartref ac mewn cyfeiriad arall yng Nghaerdydd.

Ymddiheuro

Dywedodd Mr Towler wrth raglen Sunday Supplement BBC Radio Wales fod yna achosion yn bodloli lle mae pobl yn gwneud honiadau yn erbyn pobl sy bellach wedi marw.

"Mae'n sefyllfa anodd pan nad ydych, o ran rheswm, yn gallu siarad â rhywun am honiadau sydd wedi eu gwneud, felly mae'n fater anodd i'r heddlu ei ymchwilio, ond byddwn i yn dweud mai'r dyma'r peth cywir i'w wneud."

Mae Nikki Holland, Dirprwy Brif Gwnstabl Heddlu De Cymru, wedi dweud fod manylion cysylltu anghywir wedi arwain at fethiant i gysylltu â'r achwynwr - a bod Heddlu'r De wedi ymddiheuro i'r dyn.

"Mae'r oedi yn amlwg yn annerbyniol ac rydym wedi cyfeirio'r mater i Gomisiwn Annibynnol Cwynion yr heddlu."

Roedd Geroge Thomas yn aelod seneddol yng Nghaerdydd rhwng 1945 ac 1983

Cafodd ei wneud yn llefarydd Tŷ'r Cyffredin yn 1976, a cyn hynny bu'n Ysgrifennydd Cymru rhwng 1968-70.

Bu hefyd yn bregethwr lleyg gyda'r Methodistiaid.

Daeth yn aelod o Dŷ'r Arglwyddi - Is-iarll Tonypandy - yn 1983, a bu farw o ganser yn 1997 yn 88 oed.

Straeon perthnasol