Dewi Wyn Williams yn ennill y Fedal Ddrama

Dewi Wyn Williams
Image caption Dyma'r trydydd tro i Dewi Wyn Williams gystadlu am y Fedal Ddrama

Mae enillydd y Fedal Ddrama yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Gâr yn ddramodydd profiadol ac yn sgriptiwr amlwg yng Nghymru.

O blith 13 o ymgeiswyr, daeth Dewi Wyn Williams i'r brig am ei ddrama, La Primera Cena, gan ddefnyddio'r ffugenw 'Non Bobo Marina'.

Y beirniaid eleni oedd Sara Lloyd a Roger Williams, ac wrth draddodi'r feirniadaeth ar ran y ddau ohonynt, dywedodd Roger Williams:

"Dramodydd hyderus sydd wrth waith fan hyn, yn adrodd stori dyn yn cyfarfod â'i dad am y tro cyntaf ers 30 mlynedd.

"Mae'n strwythuro'r ddeialog gyda chrefft a dychymyg ac yn llwyddo i fachu'r gynulleidfa."

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Y Fedal Ddrama / Drama Medal Ceremony

Thema gyfarwydd

Mae'r ddrama'n ymdrin â thema gyfarwydd, sef Etifeddiaeth a'r berthynas rhwng Natur a Magwraeth.

Yn y ddrama mae tad a mab yn cwrdd am y tro cyntaf ers 30 mlynedd, y tad wedi'i erlyn o'r wlad yn dilyn damwain car angheuol pan fu farw'r fam.

Mae amheuaeth gref ynglŷn â sut a pham yn union y digwyddodd y ddamwain a phwy oedd yn gyfrifol. Mae'r mab - a oedd yn blentyn yn y car ar y pryd- yn ceisio canfod y gwirionedd.

Mae'r ddrama'n seiliedig ar ddigwyddiad go iawn - un o dramor - pan gafodd gŵr ei gyhuddo o geisio llofruddio'i wraig a'i blentyn trwy yrru ei gar i afon.

Fe'i carcharwyd cyn ei ryddhau'n ddiweddarach ar sail ei amddiffyniad mai'r wraig afaelodd yn y llyw gan achosi'r ddamwain.

Parodi o'r Swper Olaf

Daw teitl y ddrama o'r llun La Primera Cena ('Y Cinio Cyntaf') gan Dafni Elvira, artist o Buerto Rico yn y Caribî.

Parodi o'r 'Swper Olaf' gan Leonardo da Vinci ydyw, gyda chriw o ferched cyfoes o amgylch y bwrdd yn mwynhau cwmni ei gilydd.

Ond yn gynnil yn y cefndir, gwelir dynion yn ceisio clustfeinio ar y sgwrs, dim croeso na gwahoddiad iddynt o amgylch y bwrdd.

Yn dilyn y ddamwain, roedd hwn yn brofiad cyfarwydd iawn i'r tad.

Cafodd Dewi ei eni ym Mhenysarn, Sir Fôn, a'i fagu ar fferm Glanrafon ym mhlwyf Llaneilian.

Mae'n fab i'r diweddar actor Glyn Williams (Glyn Pensarn) a'i wraig Kitty.

Cafodd ei addysg gynnar yn Ysgol Gynradd Penysarn ac wedyn yn Ysgol Uwchradd Syr Thomas Jones lle'r oedd yn Brif Ddisgybl. Mynychodd Goleg y Brifysgol ym Mangor, gan raddio gydag Anrhydedd mewn Cymraeg a Drama.

Gyrfa

Yn 1980, ymunodd á'r BBC fel is-reolwr llawr cyn ei ddyrchafu'n fuan i'r Adran Sgriptiau dan arweiniad Gwenlyn Parry - yn un o'r "mwyar duon", chwedl Gwenlyn - pob un wedi'i dewis yn arbennig!

Bu'n gweithio'n bennaf ar y gyfres 'Pobol y Cwm', cyfnod pan ddatblygodd y gyfres o 32 pennod y flwyddyn i 250.

Bu yno am 16 mlynedd - gan adael yn Bennaeth yr Adran Sgriptiau - cyn ymuno ag S4C yn 1996 fel Golygydd ac Ymgynghorydd Sgriptiau.

Gadawodd 2 flynedd yn ôl ac mae bellach yn awdur llawn amser.

I deledu, mae Dewi wedi ysgrifennu nifer fawr o benodau o 'Bobol y Cwm' yn ogystal â dramâu megis 'Marathon' - y ddrama sengl gyntaf ar S4C- a'r ffilm 'Lois'.

Mae ei waith llwyfan yn cynnwys, 'Rhyw Ddyn a Rhyw Ddynes', drama fuddugol Medal Ddrama'r Urdd yn 1981; y ddrama hir 'Leni', a 'Difa', drama a oedd yn ail yng nghystadleuaeth y Fedal Ddrama'r llynedd, sy'n cael ei chynhyrchu gan Gwmni Bara Caws flwyddyn nesaf.

Mae'n aelod o sawl rheithgor Drama rhyngwladol. Eleni bu ar reithgor yr Emmys yn Efrog Newydd (am y seithfed tro) ac yn gadeirydd rheithgor Gŵyl Deledu Banff yng Nghanada.

Bu hefyd ar reithgorau Rose d' Or,Swisdir, Prix Europa yn Berlin a'r Golden Chest ym Mwlgaria. 'Roedd hefyd yn diwtor Sgriptio rhan amser yng Ngholeg y Brifysgol Caerdydd.

Bydd Dewi Wyn Williams yn derbyn Y Fedal Ddrama, er cof am Urien Wiliam, wedi'i rhoi gan ei briod Eiryth a'r plant, Hywel, Sioned a Steffan a £750, o Gronfa Goffa Huw Roberts, Pwllheli. Bydd cyfle hefyd i ddatblygu'r gwaith gyda Sherman Cymru a Theatr Genedlaethol Cymru.

Am fwy o'r Brifwyl, ewch i'n gwefan eisteddfod arbennig.