Ymateb Carwyn Jones ac Eisteddfodwyr i Gaza

Carwyn Jones

Mae Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, wedi cyhoeddi datganiad yn ymateb i'r sefyllfa yn Gaza ac mae gwylnos wedi'i chynnal ar Faes yr Eisteddfod.

Yn ôl datganiad Mr Jones: "Fel pawb arall rydw i wedi gwylio'r trais yn dwysau yn Gaza gyda thristwch".

"Wrth i mi ysgrifennu mae'r ddwy ochr wedi cytuno ar gadoediad, ac fel pob person gwâr arall rydw i'n gobeithio y gwelwn ni gyfnod o drafodaethau a chymod yn yr ardal, ac y gall y daith tuag at heddwch parhaol ail-gychwyn o'r newydd.

"Fel y gwyddoch chi, tydi materion tramor ddim wedi'i datganoli, felly does gennym ni ddim rôl na chyfrifoldeb uniongyrchol o ran ymateb ffurfiol i'r gwrthdaro.

"Ond, rydw i'n cytuno â sylwadau Ed Miliband ar y mater. Mae o'n gwbl gywir i alw am ddod â'r gwrthdaro i ben, gwrthdaro sydd wedi lladd nifer fawr o bobl gyffredin, gan gynnwys merched a phlant.

"Rydw i hefyd yn galw ar Lywodraeth y DU i chwarae rôl fwy blaenllaw."

Rheswm i obeithio

Aeth ymlaen i ddweud: "Mae Hamas yn fudiad terfysgol, mae eu penderfyniad i danio rocedi ac adeiladu twneli mewn i Israel wedi dod ar draul cost ariannol anferth a chost anferth mewn cig a gwaed ac mae gan Israel yr hawl i amddiffyn ei hun rhag y fath ymosodiadau.

"Ond mae hi'n anodd cyfiawnhau natur yr ymateb i'r ymosodiadau yma. Does dim cyfiawnhad moesol dros barhau gyda gweithredu milwrol dirwystr pan mae pobl gyffredin yn dioddef, yn y niferoedd ac yn y modd, sydd wedi'i weld yn y dyddiau diwethaf.

"Rydym ni'n gwybod o'n profiad ni, ar ein stepen drws yng ngogledd Iwerddon, bod trais dim ond yn creu fwy o drais, ac mai ateb gwleidyddol, nid ateb milwrol, fydd yn sicrhau dyfodol diogel a theg i Israeliaid a Phalesteiniaid cyffredin.

"Mae'r cadoediad presennol yn rhoi rheswm i ni obeithio y gallwn ni siarad unwaith eto am broses heddwch, yn hytrach na chanlyniadau trais ofnadwy ac anghyfiawnadwy."

Gwylnos ar y Maes

Daw ymateb Carwyn Jones i'r sefyllfa yn Gaza yn dilyn gwylnos ar Faes yr Eisteddfod neithiwr.

Daeth tua 200 o bobl i babell Cymorth Cristnogol i gynnau canhwyllau i gofio am y bobl sydd wedi marw yn yr ymladd diweddar.

Yn ôl Cathrin Daniel o Gymorth Cristnogol: "Mae lefel y dioddef yn Gaza dros y 28 diwrnod diwethaf wedi bod yn ofnadwy. Mae'r sefyllfa yn Gaza yn erchyll.

"Mi oeddan ni fel Cymorth Cristnogol, fel mudiad sy'n ymateb i'r argyfwng, yn meddwl bod hyn yn gyfle i'n cefnogwyr ni ac i bobl o fudiadau eraill ar Faes yr Eisteddfod i ddod at ei gilydd i gofio pobl Gaza."

Wrth drafod ymateb y cyhoedd dywedodd; "Tydi hi ddim yn syndod i ni bod lot o bobl wedi dod allan yma heno i alw am heddwch a chyfiawnder."

"Rydw i'n falch o'r gefnogaeth, ac yn falch bod y Cymry wedi dangos eu bod nhw'n bobl sy'n cefnogi eu cyd-ddyn ble bynnag bo nhw mewn angen."

Ymateb Eisteddfodwyr

Yn ôl un person ddaeth i'w wylnos, roedd hi'n "teimlo'n gryf y dylwn i fod yn cefnogi pobl Gaza ar hyn o bryd."

Dywedodd ymwelydd arall: "Ni fan hyn yn ganol rhialtwch yr Eisteddfod, mae pawb yn mwynhau ac yn y blaen, ond rhaid i ni gofio, ochr draw i'r byd mae pobl yn wir ddioddef.

"Dydan ni ddim yn gallu amgyffred beth maen nhw'n mynd trwyddo, ond hwn yw ein ffordd ni o ddangos ein cefnogaeth tuag atyn nhw a gobeithio bydd y rhyfel a dioddef yn dod i ben."

Fe wnaeth Israel lansio eu cyrch milwrol ar 8 o Orffennaf gyda'r bwriad o rwystro Hamas a grwpiau milwrol eraill o Balestina rhag tanio rocedi ar Israel.

Dywed llywodraeth Israel eu bod ond wedi defnyddio'r grym angenrheidiol, ac maen nhw'n beio Hamas o danio rocedi a storio arfau mewn llefydd poblog.

Yn ôl ffigyrau diweddar y Weinyddiaeth Iechyd yn Gaza mae 1,867 wedi eu lladd yno.

Yn ôl Llywodraeth Israel, bu farw tri o ddinasyddion Israel a dyn o wlad Thai yn Israel, a 64 o filwyr y wlad yn yr ymladd.

Straeon perthnasol