Carchardai: Trais, hunanladdiad a phrinder staff

Cell carchar
Image caption Yn ôl un adroddiad mae nifer y swyddogion carchar yng Nghymru a Lloegr wedi cael ei dorri 30% dros y tair blynedd ddiwethaf

Mae'r Gweinidog Cyfiawnder Chris Grayling wedi cydnabod bod carchardai yng Nghymru a Lloegr yn wynebu problemau gyda thrais, hunanladdiad a phrinder staff.

Ond mynnodd "nad oedd yna argyfwng yn ein carchardai", gan ddweud bod y llywodraeth yn llwyddo i ddygymod â'r her o gynnydd yn y niferoedd dan glo.

Daw sylwadau'r Gweinidog Cyfiawnder yn dilyn adroddiad beirniadol am Sefydliad Troseddwyr Ifanc yn Llundain.

Yn ôl yr adroddiad am ganolfan Isis, roedd lefelau uchel o drais yn y sefydliad, a hynny'n aml yn ymwneud ag arfau.

Ymosodiadau 'difrifol'

Mae ystadegau swyddogol y Weinyddiaeth Gyfiawnder yn dangos bod y nifer o ymosodiadau gan garcharorion yng Nghymru a Lloegr wedi cynyddu o 14,083 yn 2012-2013 i 15,033 yn 2013-2014.

Mae'r ffigyrau diweddaraf hefyd yn dangos y nifer uchaf erioed o ymosodiadau "difrifol" - gan gynnwys ymosodiadau gan garcharorion ar staff.

Mae'r Gweinidog Cyfiawnder wedi cydnabod y cynnydd yma, ond dywedodd fod trais mewn carchardai ar ei lefel isaf heddiw nag yr oedd bum mlynedd yn ôl.

Cyfaddefodd fod yna brinder staff mewn rhai carchardai a dywedodd fod "gormod" o garcharorion yn lladd eu hunain, ond mynnodd fod y llywodraeth yn ymateb i'r materion yma.

"Rydan ni'n ymateb i'r her, rydan ni'n recriwtio mwy o staff. Rydw i'n gwbl bendant nad oes argyfwng yn ein carchardai", meddai.

Carchardai mewn 'argyfwng'?

Yn gynharach yn y mis, galwodd ymchwilydd y llywodraeth am wneud mwy i daclo hunanladdiad ymysg carcharorion ifanc.

Ym mis Gorffennaf, dangosodd y system raddio carchardai bod un ym mhob pum carchar yng Nghymru a Lloegr yn "peri pryder".

Mae prif archwilydd y carchardai, Nick Hardwick, wedi beirniadu'r system ym mis Mehefin, gan honni mai "methiant gwleidyddol a pholisi" oedd yn gyfrifol am garchardai gorlawn.

Yn ogystal, daeth i'r amlwg ym mis Mehefin fod y llywodraeth wedi dweud wrth ddwsinau o garchardai sydd eisoes yn llawn i dderbyn rhagor o garcharorion oherwydd bod poblogaeth y carchardai'n cynyddu'n gynt na'r disgwyl.

Yn ôl adroddiad yr Howard League for Penal Reform, mae nifer y swyddogion carchar yng Nghymru a Lloegr wedi cael ei dorri 30% dros y tair blynedd ddiwethaf, o 27,650 o swyddogion ym mis Medi 2010 i 19,325 ym mis Medi 2013.

'Dirywiad cyson'

Yn ôl y cyfreithiwr Michael Strain, yn ystod sgwrs ar y Post Cyntaf ar BBC Radio Cymru: "Mae Mr Grayling yn byw mewn rhyw fywyd breuddwydion.

"Dach chi'n gweld dirywiad yn y gwasanaeth, dirywiad cyson, yn bron pob agwedd o'r carchardai."

Aeth ymlaen i ddweud: "Mae'r ystadegau diweddaraf yma'n ddychrynllyd, mae 'na 40% o gynnydd mewn pobl sy'n lladd eu hunain mewn carchardai, ac mae dros 23,000 achos o bobl yn anafu eu hunain mewn carchardai."

"Mae'r system yn gwegian o dan y toriadau di-ddiwedd yma."