Diffyg sylw i ferched?

Mae tîm pêl-droed merched Cymru'n herio Lloegr yn Stadiwm Dinas Caerdydd nos Iau, gyda'r gêm yn cael ei darlledu'n fyw ar Radio Cymru am y tro cyntaf.

Gofynnodd Cymru Fyw am farn Laura McAllister, Cadeirydd Chwaraeon Cymru a chyn-chwaraewraig pêl-droed rhyngwladol, os oedd digon o sylw yn cael ei roi i ferched yn y byd chwaraeon yng Nghymru.

Image copyright Steve Pope

"Rydyn ni'n clywed yn aml pa mor allweddol bwysig ydi modelau rôl er mwyn annog pobl i gymryd rhan mewn chwaraeon.

"I ferched a genethod, mae dwy elfen i hyn, oherwydd mae nid yn unig yn dangos bod posib i chi lwyddo mewn chwaraeon ar lefel elitaidd ond hefyd, yn fwy sylfaenol, mae'n tynnu sylw at y ffaith bod amrywiaeth o chwaraeon ar gael i chi gymryd rhan ynddyn nhw.

"Does dim byd yn well na chyffro digwyddiad chwaraeon byw, bod yn rhan o dîm estynedig a sefyll gyda'ch gilydd, doed a ddêl. Roeddwn i'n ddigon ffodus i gael mwynhau chwaraeon byw o oedran ifanc iawn, diolch i fy nheulu a'm rhieni. Roedd y ddau'n frwd dros chwaraeon ac yn cymryd rhan yn gyson, ond dydi pawb ddim yn cael hyn.

"Sut gallwn ni ddangos manteision chwaraeon i bawb yng Nghymru os mai dim ond rhai chwaraeon penodol sy'n cael sylw gennym ni, a'r rhan fwyaf o'r rheiny'n rhai dynion?"

Merched Cymru yn ysbrydoli

"Rydyn ni newydd fod yn dyst i Gemau Cymanwlad anhygoel i Gymru, gyda'r casgliad mwyaf o fedalau erioed a'n hathletwyr benywaidd ni wedi hoelio sylw pawb. Mewn gymnasteg, nofio, beicio, jiwdo a chodi pwysau, fe welson ni gasgliad o ferched ysbrydoledig yn cyflawni ar y lefel uchaf ac yn annog eraill i ddilyn yn ôl eu troed.

Image copyright FAW

"Fe wnaeth yr athletwyr ysbrydoledig yma nid yn unig ysbrydoli merched a genethod talentog ond hefyd dangos y manteision i iechyd ac i ffordd o fyw sydd i'w cael o gymryd rhan mewn chwaraeon.

"Mae gweld amrywiaeth o chwaraeon ar y cyfryngau'n bwysig ond mae hynny wedi bod yn brin, yn anffodus, ers blynyddoedd lawer mewn chwaraeon merched. Er gwaetha'r sylw da a roddwyd i lwyddiant y merched yn Glasgow, yn rhy fuan o lawer rydyn ni'n dychwelyd at y ffocws arferol ar bêl-droed a rygbi'r dynion yn bennaf.

"Roedd yn braf iawn gweld chwaraeon amrywiol yn hawlio'r penawdau yn ystod Gemau'r Gymanwlad, ond nid dim ond bob pedair blynedd ddylai hynny ddigwydd. Fe ddylen ni gael gweld yr athletwyr hyn yn llawer amlach."

Mae chwaraeon wrth galon ein diwylliant ni

Image copyright Getty Images
Image caption Jessica Fishlock, capten tîm merched Cymru

"Mae'r gêm yn erbyn Lloegr yn un mor bwysig ar ôl ymgyrch gymhwyso mor gadarn. Dylid dathlu perfformiadau Jess Fishlock a gweddill y tîm ochr yn ochr â chyflawniadau Gareth Bale ac Aaron Ramsey. Rydw i'n gwybod nad ydi'r ewyllys i ennill a'r angerdd dros gynrychioli eich gwlad byth yn newid ac fe fydda' i'n ymuno â gweddill y genedl i'w cefnogi nhw.

"Yng Nghymru, mae chwaraeon wrth galon ein diwylliant ni, mae'n rhan o'n DNA. Felly beth am fod ar flaen y gad wrth sicrhau cydraddoldeb o ran rhoi sylw i chwaraeon dynion a merched? Fe allai hyn gael effaith hynod bwysig a thrawsnewid llwyddiant, proffil ac iechyd y genedl yn y dyfodol yn llwyr."