"Llywodraethau ac imamiaid ar fai am radicaleiddio"

Kim Howells
Image caption Fe ddywed Kim Howells y bydd "pris uchel iawn iawn i'w dalu"

Mae'r cyn weinidog yn y Swyddfa Dramor, Kim Howells wedi dweud bod llywodraethau olynol y DU ac Imamiaid ar fai am radicaleiddio Mwslimiaid.

Dywedodd fod y sefyllfa bresennol gyda'r Weriniaeth Islamaidd (Islamic State) yn Syria ac Irac yn ganlyniad i beidio delio â'r mater. Honnodd fod pobl "ofn siarad" am y rhesymau pam mae pobl yn cael eu radicaleiddio.

Roedd Dr Howells yn Aelod Seneddol dros Bontypridd tan 2010 ac roedd e'n arfer cadeirio'r pwyllgor seneddol ar gudd-wybodaeth a diogelwch.

Wrth siarad ar BBC Radio Wales, rhybuddiodd Mr Howells fod angen mynd i'r afael â'r mater ar frys "neu fe fydd yna backlash ofnadwy".

Dywedodd fod pobl ofn siarad am y mater: "...yn aml mae yna 'naratif' allan yna fod pob Mwslim yn dioddef cynllwyn Americanaidd-Gristnogol, Iddewig-Gristnogol i'w cadw nhw i gyd i lawr, i'w gorthrymu...

"Rwy'n ofni nad yw'r Imamiaid, yr arweinwyr crefyddol yn y cymunedau yna, erioed wedi gwneud digon i wrthweithio hynny, heb son am lywodraethau.

"Mae llywodraethau wedi bod ofn cyffwrdd ag e, maen nhw wedi caniatáu iddyn nhw ddod yn ynysig, i edrych fewn, yn hytrach na cheisio integreiddio gyda gweddill cymdeithas ac maen nhw wedi dweud 'mae hynna'n iawn - dyna yw aml-ddiwylliannedd', wel, mae arna i ofn ein bod ni'n talu pris trwm iawn iawn am hynny nawr."

'Trefnu effeithiol'

Dywedodd Sheikh Zane Abdo, o Ganolfan Islamaidd De Cymru: "Mae angen i Imamiaid, rhieni, wneud llawer mwy, ac mae angen perthynas agosach rhwng yr awdurdodau.

"Yn amlwg mae'r eithafiaeth nawr wedi ei drefnu'n effeithiol iawn yn y cyfryngau cymdeithasol.

"Efallai nad yw rhai arweinwyr yn gyfarwydd â'r cyfryngau cymdeithasol. Mae angen i ni edrych arnyn nhw.

"Dim ond am 40 munud yr wythnos mae Imamiaid yn pregethu. Ar bwy maen nhw'n gwrando weddill yr amser?"