Dathlu Cymreictod yn America

Image caption Y Ddraig yn croesawu'r Cymry i Minneapolis

Roedd y Ddraig Goch yn amlwg yn ninas Minneapolis yn America y penwythnos diwethaf wrth i Gymry alltud ac Americanwyr o dras Cymreig ymgynnull i ddathlu eu Cymreictod.

Peter Griffiths, sy'n wreiddiol o Gynheidre ger Llanelli, ond sydd erbyn hyn y byw yn Denver, Colardo fu'n sôn wrth BBC Cymru Fyw am rai o uchafbwyntiau Gŵyl Cymru Gogledd America eleni:

Mercher, Awst 27

'Dyn ni wedi cyrraedd Minneapolis ar gyfer Gŵyl Cymru Gogledd America fydd yn agor yn swyddogol fory. Er hynny, mae nifer wedi cyrraedd yn gynnar; rhai, fel fi, i baratoi eu stondinau yn y farchnad. 'Dwi yma i gyflwyno a gwerthu, gobeithio, dwy nofel - 'Tongue Tied' a 'The Mystical Milestone'

Mae 'Tongue Tied' yn sôn am hanes dau deulu nôl yng Nghymru ar droad yr 20fed ganrif. Mae un teulu yn byw ar fferm yn y Bala a'r llall yn ardal y pyllau glo. Er y gwahaniaethau rhwng y De a'r Gogledd mae'r pwysau sydd ar y teulu gwledig a'r teulu diwydiannol yn debyg iawn gan bod arian yn brin.

Image caption Apollo, un o'r corau fuodd yn perfformio yn yr ŵyl

Neis yw clywed enwau Cymraeg yn hedfan o gwmpas…er enghraifft Meirion a Megan: Meirion Williams, fy ffrind o Lanelli a Williams arall, Megan. Hi sy'n gyfrifol am bopeth i wneud a'r ŵyl… y CAWS MAWR, os liciwch chi.

Dros yr ŵyl, mae na draddodiad o ganu tan oriau bach y bore; gyda lwc, fe gawn mi ymarfer heno.

Image caption Dydi hi ddim yn synod gweld y Cymry yn morio canu ym mherfeddion nos!

Dydd Iau, Awst 28

Am bedwar o'r gloch cafodd yr ŵyl ei hagor yn swyddogol. Codwyd tair baner: Y Ddraig Goch, yn naturiol a baner America, y "Stars and Stripes". Gan mai Gŵyl Gogledd America yw hi, mae baner Canada hefyd yn cael ei chodi. Fel mae'n digwydd yn Toronto y cafodd yr ŵyl ei chynnal llynedd.

Image caption Tramor gyda John Good yn ei gilt Cymreig!

Cafodd y dair anthem genedlaethol ei chanu gan gôr lleol yn cynnwys deg ar hugain o leisiau, ac adroddodd John Dingley chwedl "shaggy dog". Mae e'n arbenigwr yn y maes hwn - a sawl un arall!

Roedd amrywiaeth o nwyddau ar gael yn y farchnad. Wrth gwrs ein cornel ni oedd y mwyaf disglair!

Yn yr hwyr, cawson ni hwyl wrth wrando ar grŵp Tramor, sŵn unigryw a phleserus. Diolch o galon i John Good, mewn cilt…un Cymreig gobeithio! ac hefyd i'w ffrindiau John Piggot a Billy Parker.

I gloi'r noson mae'n draddodiad i ni ddod at ein gilydd i ganu ac fe gawson ni lawer o hwyl fel arfer.

Dydd Gwener, Awst 29

Fe gawson ni'r cyfle i ddysgu rhagor am dalaith Minnesota, gyda Bob Douglas yn disgrifio hanes y Cymry yn y dalaith wrthon ni. Yn ystod y dydd hefyd roeddwn i'n brysur yn y farchnad gyda llawer o'r ymwelwyr yn dangos didodrdeb yn y nwyddau niferus oedd ar gael.

Roedd yna ddigon i ddiddanu pawb - yn seminarau ar ganu gwerin ac un ar Feibl Sant Ioan y gwnes i fwynhau yn fawr.

Image caption Dehongliad Cymry Gogledd America o 'Under Milk Wood'

Roedd yna weithdai hefyd ar lenyddiaeth Gymraeg a dawnsio gwerin a chyfle hefyd i weld ambell i ffilm, gan gynnwys hanes Kate Roberts yn Mamwlad (cyfres oedd ar S4C) a chynhyrchiad y BBC o 'A Poet in New York', ffilm yn seiliedig ar fywyd Dylan Thomas.

Ein gŵr gwadd arbennig eleni oedd Dafydd Wigley, neu'r Arglwydd Wigley erbyn hyn. Bu'n dadansoddi beth fyddai'n digwydd i Brydain Fawr petai pobl yr Alban yn pleidleisio o blaid annibyniaeth.

Image caption Mary Morris Merganthal yn cael ei hanrhydeddu yn y dalaith ble mae hi'n byw

Yn ystod y wledd gyda'r nos cafodd gwobr arbennig ei chyflwyno i Mary Morris Merganthal. Mae'r Fedal Dreftadaeth yn cael ei rhoi i unigolyn sydd wedi gwneud cyfraniad mawr i Gymdeithas Gymreig Gogledd America. Yn ystod y noson hefyd cawsom ein diddanu gan y tenor swynol Joshua Owen Mills

Dydd Sadwrn, Awst 30 - Dydd Sul, Awst 31

Aeth rhai o'r ymwelwyr am dro o gwmpas dinas Minneapolis yn y bore. Gan bod nifer ohonon ni yn byw ar wasgar a Gogledd America yn le mawr, mae'n gyfle i ni ddod i 'nabod rhan arall o'r wlad.

Mae ambell un mwy mentrus yn cystadlu mewn rhai cystadlaethau eisteddfodol yn y pnawn ac mae digon o weithgareddau gyda gwedd Gymreig arnyn nhw wedi eu trefnu ar gyfer y plant. Roedd yna berfformiad gan griw o Gymry o Under Milk Wood yn y pnawn, gan ei bod hi wrth gwrs yn ganmlwyddiant y bardd Dylan Thomas eleni.

Image caption Only Men Aloud yn diddanu Cymry Gogledd America

Uchafbwynt y nos yw'r cyngerdd mawreddog, a'r gwestai gwadd eleni oedd y cantorion poblogaidd o dde Cymru, Only Men Aloud.

Mae'n draddodiad i'r ŵyl ddod i ben ar gyda Chymanfa Ganu. Meirwyn Walters oedd yn arwain eleni ac roedd yna gyfraniad arbennig gan y delynores Elinor Bennett a gwledd o ganu yng Nghapel Presbyteraidd Westminster.

Er bod yr ŵyl yn cau yn swyddogol am naw, dyw hynny ddim yn rwystr i'r Cymry barhau i ganu tan yr oriau mân yn y gwesty. Unwaith eto mae hi wedi bod yn braf gweld hen ffrindiau a chwrdd â rhai newydd ac wrth gwrs sicrhau bod Cymru a Chymreictod yn cael sylw haeddiannol.

Edrych ymlaen yn barod at y flwyddyn nesaf yn Columbus, Ohio!

Image caption Môr o Gymraeg yng Nghapel Westminster, Minneapolis