Cynllun Pyramid: Chwech yn euog

arian Image copyright PA

Yn Llys y Goron Bryste, mae chwech o ferched wedi cael eu dedfrydu am fasnachu yn annheg, wedi cynllun pyramid arweiniodd at golledion o filiynau o bunnau i fuddsoddwyr, gan gynnwys nifer yn ne Cymru.

Roedd y merched wedi annog pobl o dde Cymru a de orllewin Lloegr i fuddsoddi £20 miliwn yn y cynllun bum mlynedd yn ôl.

Fe gafodd tair dynes o ardal Bryste ddedfryd o naw mis o garchar yr un.

Cafodd tair arall ddedfryd o garchar wedi ei ohirio am hyrwyddo'r cynllun.

Clywodd y llys fod tua 10,000 o bobl wedi ymuno â'r cynllun.

Colli arian

Roedd y rhai oedd yn gyfrifol am y cynllun yn dweud fod yna ffordd gyflym a chyfreithlon i wneud arian, drwy dalu £3,000 i mewn, a chael mwy na na £20,000 yn ôl wrth i fwy o aelodau ymuno.

Ond wrth i nifer y bobl newydd oedd yn fodlon ymuno leihau fe wnaeth y cynllun fethu, gyda 90% o bobl yn colli eu harian.

Oherwydd rhesymau cyfreithiol dyma'r cyfle cyntaf i'r wasg allu adrodd hanes dau achos yn 2012 a 2013.

Yn yr achosion hynny fe wnaeth tair menyw bledio'n euog i'r cyhuddiad, a phenderfynwyd bod menyw arall yn ddieuog.

Fe fethodd dau reithgor ddod i benderfyniad yn achos dynes arall.

Roedd y barnwr Mark Horton wedi gwahardd unrhyw gyhoeddusrwydd tan fod y holl achosion wedi eu clywed.

"Fe wnaeth nifer o fenywod ddioddef yn enbyd, a rhai yn dioddef colledion ariannol fydd yn parhau am byth," meddai.

Dywedodd y barnwr fod y cynllun wedi targedu menywod bregus.

Clywodd y llys fod 88% o'r rhaid wnaeth gyfrannu wedi colli eu harian.

Pledio'n euog

Roedd trydydd achos i fod i ddechrau yn Llys y Goron Bryste ddydd Mercher.

Ond penderfynodd y diffynyddion bledio'n euog cyn i'r rheithgor dyngu llw.

Fe fydd Mary Nash, 65, Susan Crane, 68, a Hazel Cameron, 54, yn cael eu dedfrydu ym mis Hydref.

Fe wnaeth y tair bledio'n euog i weithredu a hyrwyddo cynllun pyramid.

Fe gafodd Laura Fox, 69, o East Harptree, Jennifer Smith-Hayes, 69, o Bishopsworth a Carol Chalmers, 68, o Weston-super-Mare eu carcharu i naw mis o garchar.

Fe wnaeth Sally Phillips, 34, a Jane Smith, 50, y ddwy o Fryste a Rita Lomas, 49, o Wlad yr Haf bledio'n euog i hyrwyddo'r cynllun.

Cafodd Phillips dri mis o garchar gohiriedig, Smith bedwar mis o garchar gohiriedig, a Lomas bedwar mis a hanner o garchar gohiriedig.